Nhập Vào Ḍng Thánh

 

 

 

Ngài luôn luôn đề cập đến một người nam chân xác, thực sự . Ngài có thể nói đôi điều về một người nữ như thế … hay ít ra một người nữ lư tưởng theo quan niệm của ngài?

 

 

Cái thói quen hủ lậu khi nghĩ về người nam và người nữ một cách tách biệt cần phải được loại bỏ. Không có ǵ khác biệt giữa họ. Chân xác là chân xác –không hề có vấn đề phải là nam hay nữ. Tự phát là tự phát –nó không trở thành giống cái, cũng không là giống đực.

 

Chính cái ư tưởng cho rằng nam và nữ như là những sinh thể khác biệt đă tạo nên sự phân cách trong tâm thức con người. Con người là một nhất tính. Mỗi người nam là một người nữ và ngược lại. Chúng ta đều là những con người. Không ai hoàn toàn là một người nam hay người nữ.

 

Một khi phân chia ra nam nữ, bạn sẽ gặp rắc rối ngay. Một khi bạn chia cách ra, sẽ có một ngàn lẻ một vấn đề phát sinh: Ai siêu đẳng hơn ai? Ai là người thống trị và ai là kẻ bị trị? Nhân loại từ lâu đă phải khốn khổ v́ cái chủ nghĩa giống đực siêu đẳng này. Rồi có khả năng không sớm th́ muộn nhân loại cũng sẽ lại phải khốn khổ v́ cái chủ nghĩa giống cái siêu đẳng. Những người giải phóng phụ nữ đang tích cực hoạt động cho việc này. Họ muốn làm tất cả những điều tồi tệ mà phe đàn ông đă từng đối xử với họ -họ muốn trả đủa những điều như thế đối với cánh đàn ông. Điều này cũng sẽ chẳng gúp ích được ǵ! Bạn chỉ thay thế một căn bệnh này bằng một căn bệnh khác.

 

Người phụ nữ đă gánh chịu khá nhiều khổ đau, điều đó đúng. Thế nhưng bây giờ nếu người ta muốn lật ngược lại mọi chuyện, cũng sẽ chẳng có ǵ tốt đẹp hơn. Nam giới sẽ lại bắt đầu khốn khổ. Và bằng cách này, cái ṿng lẩn quẩn lại tái diễn. Thế nên, nếu chúng ta thực sự muốn chấm dứt tất cả những điều vô nghĩa này, tốt hơn là nên bắt đầu nh́n về con người một cách toàn diện, không cần phải phân biệt nam giới hay nữ giới. Đây phải là một phương cách tiếp cận cơ bản.

 

Thế nên khi tôi nói về sự chân xác, tự phát, hay t́nh yêu, tôi không hề quan niệm người nam, người nữ như là những thực thể tách biệt. Họ là một. Họ là những bộ phận của một tổng thể, gắn bó cùng nhau. Đó là lư do tại sao luôn luôn luôn có một hấp lực bất biến giữa người nam và người nữ -bởi v́ cả hai đều cảm nhận rằng ḿnh chỉ là một nửa. Một người nam trơ trọi cảm thấy ḿnh bị tước đoạt, như bị mất mát, thiếu vắng điều ǵ.

 

Điều này đúng ở trên nhiều b́nh diện. Có rất nhiều người đàn ông và phụ nữ, mà khi nghĩ về họ chúng ta có thể cho rằng họ chẳng bao giờ cần đến người khác phái. Cụ thể như, một vị Phật hay là một Mahavir. Chúng ta có thể cho rằng Đức Phật không hề cần đến bóng dáng một người phụ nữ, tuy nhiên điều này không đúng. Đó là chỉ nh́n trên bề mặt. Cung cách của Ngài thay đổi –bây giờ ngài là một vị đạo sư, và ngài cần những môn đệ. Những môn đệ thực hiện chức năng như là người nữ -mặt tích cực cũng như tiêu cực. Ngài không cần đến một người vợ -điều đó đúng, đúng hoàn toàn- thế nhưng điều này không có nghĩa là Ngài không cần đến phái nữ. Điều này có nghĩa rằng, trên một b́nh diện khác, nữ phái đă tự khẳng định. Bây giờ th́ vị đạo sư cần đến những môn đệ, nếu không ông ta sẽ cảm thấy mất mát, thiếu vắng một cái ǵ đó.

 

Môn đệ mang chất nữ tính. Ngay cả những môn đệ phái nam cũng mang nữ tính, bởi v́ thái độ của một đệ tử là của một người thụ nhận c̣n của vị thầy là một người ban cho. Vị thầy cho, người đệ tử nhận –đó là quan hệ âm/dương được khẳng định trên một b́nh diện mới.

 

Nó tiếp diễn trong cách thế đó. Nó sẽ luôn như thế. Đừng để bị lừa dối bởi sự kiện cho rằng Đức Phật không c̣n cần đến một người phụ nữ. Bây giờ th́ Ngài thu nhận năng lượng âm tính trên một b́nh diện vi tế hơn. Và cũng đừng nghĩ rằng Meera không cần đến một người nam. Bây giờ th́ người nam trong giấc mơ của bà đă chuyển thành Krishna. Có thể là bà không cần đến một người chồng –đâu có ai c̣n bận tâm đến một người chồng thế tục khi bạn đă có Krishna như một đấng phu quân? Bây giờ th́ bà sống trên một cơi khác; người chồng trần tục đă biến đi, người yêu thế gian không c̣n ư nghĩa nữa. Tuy nhiên chất nam tính vẫn có mặt ở đó, đang vận hành như là một năng lượng thuần khiết –như Krishna.

 

Nó như thế. Sẽ không bao giờ xảy ra, sẽ không hề có chuyện có thể xảy ra rằng một người  hoàn toàn là nam hay nữ, bởi v́ nam-nữ là một thể thống nhất. Hoạt động và thụ động là một thể thống nhất. Ngày và đêm, sống và chết cũng thế. Sự sống không thể hiện hữu nếu thiếu vắng cái chết, và dĩ nhiên chết cũng không thể hiện hữu nếu vắng bóng sự sống, v.v… và v.v….

 

Thế nên bất cứ lúc nào tôi nói về sự chân xác, tự phát, hay t́nh yêu, tôi không hề nói riêng về người nam, hay người nữ -tôi không chia cách họ. Đó là phương cách tiếp cận căn bản của tôi. Tất cả mọi sự chia cắt đều nguy hiểm, tất cả mọi sự chia cắt đều tạo ra bệnh thái rối loạn chức năng. Đă quá đủ! Hăy bỏ ngay cái ư tưởng đó đi! Đừng có bắt đầu đi từ một thái cực này qua một thái cực khác. Người nam cũng đă khổ đau nhiều rồi –“người nam” ở đây tôi muốn nói đến “con người” – nhân loại đă khổ đau khá nhiều về sự phân chia này. Những người nghĩ rằng họ đang cố gắng mang lại một thế giới mới, một h́nh thái nhân bản mới, vẫn đang tiếp tục suy nghĩ trong cùng một cung cách phân chia lạc hậu, thối rửa cũ.

 

Hăy nghĩ đến nhân loại nói chung. Đừng nghĩ đến phương Đông hay phương Tây, đen hay trắng, người áp bức và kẻ bị áp bức. Hăy bắt đầu suy nghĩ trong tinh thần của nhất thể. Cái phương cách tiếp cận căn bản này sẽ xóa đi rất nhiều vấn nạn.

 

 

Tuy nhiên đây là một câu hỏi rất có ư nghĩa: Ngài có thể nói đôi điều về một người nữ như thế … Nam hay nữ -không thành vấn đề … hay ít ra một người nữ lư tưởng theo quan niệm của ngài?

 

 

Tôi không có những khuôn mẫu lư tưởng. Tôi là một con người đứng ngoài mọi  mẫu mực lư tưởng. Tôi là người bài trừ những thánh tượng. Tôi là người hủy diệt những thần tượng. Tôi tin rằng khi không c̣n thần tượng, con người sẽ hoàn toàn được tự do. Khi không c̣n mục tiêu theo đuổi, con người sẽ hoàn toàn tự do –điều chưa bao giờ có trước đó.

 

Tất cả những thần tượng lư tưởng đều tạo ra tinh thần nô lệ -bởi v́ lư tưởng đứng sừng sững ở tương lai, nó bắt đầu ngự trị bạn từ tương lai. Nó bắt đầu lên án hiện tại của bạn. Nó bắt đầu thông báo cho bạn hay là bạn chưa đạt đúng tiêu chuẩn: Hăy trở nên hoàn hảo hơn! Hăy là cái này, là cái nọ! Nó mang đến cả ngàn lẻ một thứ nên và không-nên. Với tất cả những thứ nên và không-nên đó, làm thế nào bạn h́nh dung ra là ḿnh sống trong tự do được? Chúng ngăn trở bạn từ mọi nơi, chúng hạn chế bạn từ mọi hướng, chúng hủy diệt bạn bằng mọi phương cách có thể được -bởi v́ chúng đang lên án cái hiện tại của bạn. Thế nhưng người ta chỉ có một cách thế duy nhất để sống, đó là sống trong hiện tại.

 

Chỉ có một đời sống duy nhất và đó là khoảnh khắc của hiện tại. Nếu cái khoảnh khắc này bị lên án bởi bất cứ cách thức nào, phương pháp nào, đời sống của bạn lập tức bị hủy diệt. Đó là lư do tại sao có đến hàng triệu người ở trên trái đất này nhưng chỉ có một số rất ít người là đang thực sự sống. Những lư tưởng, thần tượng đă đầu độc cuộc đời họ. Và những người thích lư tưởng hoá đều là những tay đại độc thủ.

 

Tôi không phải là kẻ lư tưởng hoá, tôi tin vào sự thực. Mà thực ra bạn cũng không cần phải tin tưởng vào sự thực; đúng như vậy. Niềm tin chỉ cần thiết cho những kẻ sống trong lư tưởng mộng mơ. C̣n sự thực đâu cần đến niềm tin? Mặt trời mọc -bạn không cần phải nói “Tôi tin vào mặt trời mọc”. Chim muông ca hát líu lo -bạn đâu cần phải nói, “Tôi tin vào chim chóc”. Bạn tin vào Thượng Đế bởi v́ bạn không thể nh́n thấy Thượng Đế, bởi v́ Thượng Đế không phải là một thực thể. Tôi không tin vào Thượng Đế v́ với tôi Thượng Đế cũng là một thực tế chẳng kém ǵ mặt trời đang mọc, chim chóc hát ca, cũng như những đoá hoa này, những đám cây kia, và đại chúng, và bạn đang ở trước mặt tôi đây.

 

Tôi không tin vào Thượng Đế. Niềm tin đặt trên một tiền đề rằng bạn không hề biết; niềm tin bao hàm sự vô minh. Ngay cái chữ “niềm tin” tạo ra một điều chắc chắn -rằng cái đó là không có thực. C̣n tôi, tôi hoàn toàn tin vào thực tại. Đó là ư nghĩa của điều mà tôi nói rằng tôi tin ở thực tế. Tôi không hề đưa ra bất cứ mẫu mực lư tưởng nào trái ngược với thực tại.

 

Trải qua bao thời đại, thần tượng, lư tưởng đă là một tṛ bịp bợm, là đ̣n phép vi tế nhằm khống chế con người -bởi v́ lư tưởng tạo ra mặc cảm tội lỗi. Bạn luôn luôn cho rằng ḿnh chưa đạt yêu cầu –đang ở dưới tiêu chuẩn, ở dưới mức trung b́nh, chưa đúng là mẫu người mà bạn mong muốn. Điều này trở thành một tảng đá nặng trĩu trong trái tim bạn. Nó làm cho bạn trở nên tàn phế, tê liệt. Nó không cho phép bạn vươn đến tự do, nhảy múa hát ca cùng đời sống.

 

Làm sao bạn có thể lên tiếng chúc tụng cuộc đời khi chung quanh bạn bao bọc bởi những khuôn mẫu lư tưởng, thần tượng? Bạn cảm thấy ḿnh bị hạn chế ở khắp nơi -những giới hạn đó đều do những mẫu mực lư tưởng tạo ra. Bất cứ làm điều ǵ bạn cũng cảm thấy không bao giờ hoàn hảo. Thế nên làm bất cứ điều ǵ bạn cũng không bao giờ cảm thấy hạnh phúc. Luôn luôn mang một cảm giác ê chề -v́ việc làm chỉ chứng minh thêm cho sự không hoàn hảo của bạn. Lại thất bại, lại mang mặc cảm phạm tội, lại lên án, lại bắt đầu thống trách oán hận chính ḿnh. Mỗi một hành động đều mang thêm nỗi oán hận, tự trách cứ và chối bỏ ḿnh thêm.

 

Và rồi nếu bạn không biết tự thương ḿnh, bạn chỉ c̣n sống như là một thi hài–c̣n tệ hơn là cái chết! Nếu bạn không tự thương ḿnh, rồi sẽ không có ai thương bạn. Làm sao ai đó có thể thương bạn nếu như chính bạn không biết thương ḿnh?

 

Người sống trong lư tưởng mộng mơ không thể yêu thương chính ḿnh; y là người rất mực khô khan, một tên bạo dâm không hơn không kém. Khi một người là kẻ bạo dâm, khi y tiếp tục hành hạ chính ḿnh nhân danh những khuôn mẫu lư tưởng nào đó -“Ta phải là thế này, ta phải là thế nọ”… mà thực ra y không thể đạt đến như vậy, th́ cũng có nghĩa là y đang tự tra tấn ḿnh. Thế mà y cứ tiếp tục xô đẩy ḿnh đến những mẫu mực lư tưởng bất khả này. Những mẫu mực lư tưởng đều bất khả -tự bản chất của chúng là thế, là những cái không thể thành tựu. Đó là toàn bộ tṛ bịp; bởi v́ nếu chúng có thể thành tựu được, th́ chúng sẽ không được gọi là những mẫu mực lư tưởng.

 

Mẫu mực lư tưởng tự bản chất là một cái ǵ đó không thể thành tựu, không bao giờ có thể đạt đến. Thế nên, nó vẫn măi hoài treo lủng lẳng trước mắt bạn như một củ cà-rốt. Và con lừa cứ tiếp tục tiến tới … củ cà-rốt cứ tiếp tục đong đưa. Đó là một thứ ảo ảnh. Nó giống như một chân trời xa tít -bạn cứ tiếp tục đi tới, chân trời cứ tiếp tục lùi xa, và bạn không bao giờ đi tới đích.

 

Tôi là một người duy thực. Tôi là người rất mực thực tế. Tôi muốn bạn đứng vững đôi chân trên mặt đất này, đây chính là ngôi nhà của bạn. Đây cũng là cách thế của Thượng Đế -Thượng Đế cũng rất mực hồng trần. Không có một thế giới nào khác, chỉ có một thế giới duy nhất này đây. Và cũng không có một phương cách nào khác, chỉ có một con đường duy nhất để hiện hữu. Sự chấp nhận này, niềm vui hoàn toàn trong chính tự thân ḿnh –đó là cái mà tôi gọi là một người nam thực sự hay người nữ thực sự. Niềm vui hoàn toàn trong chính tự thân, mỗi người là chính ḿnh –không bao quanh bởi mặc cảm phạm tội, không khởi dậy ḷng thống trách, không chạy theo ư tưởng bạn phải là thế này, thế nọ. Đây là cách thế duy nhất mà bạn hiện hữu, không c̣n một cách thế nào khác. Thế nên đừng mang lại bất cứ sự đối kháng nào -bạn không tạo ra sự xung đột, bạn không tạo ra một sự cọ xát giữa con người thực của bạn và mẫu mực lư tưởng.

 

Từ sự cọ xát đó mà cái ngă phát sinh, không là cái ǵ khác. Bản ngă hiện hữu thông qua ma xát. Chạy theo một mẫu mực lư tưởng và rồi bạn sẽ trở nên một con người vị kỷ. Người lư tưởng mộng mơ là một người duy ngă. Chạy theo một mẫu mực lư tưởng lớn hơn, bạn sẽ càng trở nên ích kỷ nhiều hơn. Mẫu mực lư tưởng càng lớn chừng nào, cái ngă càng lớn chừng nấy, do sự ma xát lớn hơn. Bản ngă được cấu thành bởi sự cọ xát giữa thực tại và lư tưởng. Bây giờ th́ bạn có thể theo đuổi mẫu mực lư tưởng của vô ngă –nhưng cũng chẳng có ǵ đổi khác. Bạn có thể nói rằng, “Thế nhưng lư tưởng mà tôi theo đuổi là vô ngă” –th́ cũng thế, lư tưởng chỉ mang đến bản ngă. Bây giờ  cái ư tưởng vô ngă đó sẽ mang đến cho bạn một cái ngă lớn hơn. Thế nên những con người duy ngă thực sự là những người luôn cho rằng ḿnh là những kẻ khiêm nhường, những người giả bộ rằng ḿnh đă không c̣n có cái ta.

 

Một con người không bản ngă là một người không hề đặt ra cho ḿnh những mẫu mực lư tưởng. Hăy xem đây là tiêu chuẩn và như thế bạn đă rơi tỏm vào một quy điều cơ bản. Một người không bản ngă là một người không hề đặt ra cho ḿnh những mẫu mực lư tưởng. Làm sao mà cái ta của bạn có thể h́nh thành được? –cái năng lượng cơ bản đă mất đi rồi. Cái năng lượng này đến từ ma xát, xung đột, đấu tranh, ư chí.

 

Khi bạn sống một cách an nhiên tự tại –trong lúc ăn sáng, trong lúc ngủ, trong lúc đi đứng, tắm rửa- làm thế nào mà cái ta có thể sinh khởi được trong những lúc này? Ngủ khi nào thấy buồn ngủ, ăn khi nào thấy đói, làm thế nào mà cái ta của bạn h́nh thành? Không bao giờ -Thế nhưng, nếu bạn cố t́nh nhịn ăn, bạn có thể tạo ra cái ngă. Nếu bạn canh thức suốt đêm dài, và tự nhủ, “Ta sẽ không đi ngủ,” bạn có thể tạo ra cái ngă.

 

Vào buổi sáng, một người đă ngủ một giấc ngon lành sẽ không c̣n có cái ta, c̣n bạn, bạn sẽ kéo theo ḿnh một cái ta thật lớn. Bạn đă tĩnh thức suốt đêm; con buồn ngủ đă cố gắng không ngừng để lôi kéo bạn vào giấc ngủ nhưng bạn đă cưỡng chống lại. Bạn là một chiến sĩ. Bạn chứng tỏ cho thể xác của bạn biêt rằng, “Tinh thần mạnh hơn vật chất”. Bạn muốn chứng tỏ rằng, “Ta là chủ nhân ông. Cơn buồn ngủ không thể vật ngă được ta.” Thế là bạn có thể tạo nên cái ngă. Một người nào đó đang ăn uống một cách ngon lành –cái ngă đâu c̣n chỗ nào để hiện diện? Thế nhưng nếu bạn đang tuyệt thực. Bạn là một tu sĩ Kỳ Na giáo chẳng hạn và bạn đang nhịn ăn, trong một cuộc tuyệt thực kéo dài hai mươi mốt ngày. Thế là từng ngày một, cái ngă của bạn cứ lớn dần, lớn dần lên. Và cùng với cái ngă của bạn, một điều hiển nhiên, trước mắt bạn những kẻ khác đều trở thành những kẻ tội lỗi. Tất cả những ai đang ăn uống, đang thích thú thưởng thức những thực phẩm trần gian này đều là những kẻ tội lỗi. Bạn lên án họ tất cả. Chỉ có sự lên án họ mới làm bạn cảm thấy thoải mái. Chỉ thông qua sự lên án này mà bạn có thể cảm thấy cái ngă sinh khởi trong bạn.

 

Như thế, trước tiên xung đột, cọ xát mang lại cái ngă. Và cái ngă kéo theo sự lên án tha nhân, từ đó bạn cảm thấy ḿnh “thánh thiện hơn người”.

 

Một người khi nhận thức được rằng mẫu mực lư tưởng tạo nên cái ngă, y sẽ buông bỏ tất cả những lư tưởng, thần tượng. Y sẽ sống một cuộc đời rất mực b́nh thường tự nhiên. Tự nhiên, đúng như vậy, tôi không nói là một đời sống tín ngưỡng. Đối với tôi, sống tự nhiên là một thứ tín ngưỡng. Nếu tín ngưỡng của bạn đi ngược lại với tự nhiên th́ đó không phải là tôn giáo, bạn đang phục vụ cho cái ngă của ḿnh –cho dù bạn có thể gọi nó bằng bất cứ danh xưng nào bạn thích.

 

Thế nên, tôi là người tán trợ sự thực, tán trợ cái như thị. Bất cứ bạn là ǵ, tôi muốn bạn chấp nhận nó với tất cả ḷng biết ơn, thích thú và chúc tụng cái sẵn có của bạn. Đừng đ̣i hỏi cái bất khả. Khi đ̣i hỏi cái bất khả bạn đă đánh mất luôn cái khả thể. Đây là điều tôi muốn nhấn mạnh: Sống trong cái khả thể. B́nh thường tâm thị đạo. Và khi sống trong khả thể, một ngày nào đó cái bất khả có thể đạt đến mà bạn không cần phải vận dụng một chút nỗ lực nào.

 

Nếu bạn cứ luôn nghĩ đến cái bất khả, bạn đánh mất luôn cái khả thể, bởi v́ toàn bộ năng lượng của bạn đều đổ dồn vào cái bất khả đó. Nếu bạn không chút nào quan tâm dến cái bất khả, nếu bạn không có bất cứ cái ǵ để tơ tưởng đến, nếu bạn sống trong khả thể -một cuộc sống tự nhiên, đơn giản, hồn nhiên vô tư- làm sao mà cái bất khả có thể chạy thoát khỏi bạn được? Toàn bộ năng lượng của bạn được đổ dồn vào hiện tại. Và sống trong hiện tại có nghĩa là bạn đang đứng trước ngưởng cửa của Thượng Đế. Toàn bộ năng lượng của bạn không ngừng gỏ vào cánh cửa … không ngày này th́ ngày khác, bạn sẽ nhập vào ḍng thánh như một cơn lũ. Và cái bất khả kia trở thành cái khả thể.

 

Đối với tôi, một người nam hay người nữ chân xác thực sự  là một sinh thể hồn nhiên. Đơn giản, không phức tạp. Sự phức tạp đến từ những mẫu mực lư tưởng. Rất mực hồn nhiên vô tư. Nhưng đừng đem cái hồn nhiên vô tư này biến thành một mẫu mực lư tưởng –hăy nhớ một điều, tôi không hề nói đến những mẫu mực lư tưởng. Tôi chỉ nói một cách đơn giản rằng: Hăy giống như một trẻ thơ, như một con thú, như đám cây kia hay những viên đá cuội.

 

Và cũng xin nhớ rằng, tôi đă phải dùng đến một thứ ngôn ngữ đang bị ô nhiễm nặng nề. Làm ơn đừng hiểu lầm những điều tôi nói. Khi tôi bảo rằng hăy rất mực tự nhiên, đừng vội tạo nên một cái khuôn mẫu lư tưởng trong tâm bạn –“Thế th́ bây giờ tôi phải sống rất mực tự nhiên”. “Phải sống”? -bạn đă đánh mất trọng điểm. Bạn đă bị dính mắc vào cái ngôn ngữ xưa cũ mất rồi. Tôi buộc phải dùng đến ngôn ngữ này, tuy nhiên khi nói rằng: Hăy như đám cây kia –điều này không có nghĩa là tôi bảo bạn phải chạy ra đứng ở ngoài vườn giống như một cái cây. Bằng không, bạn lại tạo ra cho ḿnh một mẫu mực lư tưởng khác. Và rồi bạn lại dơi mắt t́m kiếm … sao cái cây này lại không đâm chồi, mọc lá! Thế là bạn khởi sự mang mặc cảm tội lỗi. Nhưng rồi biết đâu -một hôm nào bạn chợt thấy những cánh lá mọc lên. Thế là bạn bắt đầu dương dương tự đắc. Rồi nh́n thấy bất cứ ai không có cánh lá mọc lên, dưới mắt bạn họ là một kẻ tội lỗi, đáng phải bị quăng vào hoả ngục. C̣n bạn th́ chắc chắn là sẽ đi ngay lên thiên đàng thôi -bạn đang đâm chồi, mọc lá.

 

Hăy nh́n kỹ xem! Bề nào th́ bạn cũng đều sẽ gặp khổ nạn. Mọc lá hay không mọc lá. Bề nào bạn cũng sẽ sống trong địa ngục. Nếu cây đời của bạn không đâm chồi mọc lá, bạn sẽ cảm thấy một mặc cảm tội lỗi, bực dọc buồn phiền -bạn sẽ cứ măi dơi mắt trông chờ, mà sao nó vẫn chưa hề mọc lá. Hoặc, một hôm nào đó –phép lạ xuất hiện- bỗng dưng bạn thấy nó đâm chồi. Có thể thực sự là nó chưa hề mọc nhưng mà bạn tưởng tượng ra thôi. Bạn đă đứng ở đó quá lâu rồi, năm này qua năm nọ, chỉ suy tưởng có một điều –bạn đă trở thành một cái cây, làm sao đế cho nó đâm chồi mọc lá. Và một điều tự nhiên thôi, năm này qua tháng nọ, cái tâm của bạn đă bị tự kỷ ám thị. Đề nghị cách này, đề nghị cách khác … và cứ thế, thời gian trôi qua bạn bắt đầu h́nh dung tưởng tượng đủ mọi thứ chuyện. Cho đến một ngày bạn thấy cái cây của bạn đâm chồi mọc lá. Bạn mừng đến phát điên lên –phép lạ đă xuất hiện. Bạn lại sống trong địa ngục, bởi v́ bây giờ bạn đă khùng lên rồi.

 

Những vị thánh của bạn đều là những tên khùng. Và những kẻ được gọi là tội lỗi trên thế gian này đang rất mực khổ đau v́ những anh khùng đó. Những anh khùng này thường là những khuôn mẫu lư tưởng, thần tượng. Nếu bạn đang thích thú thưởng thức những món ăn ngon, sẽ có không thiếu những người đứng ngoài nh́n vào và lên án bạn. Cái ông Mathama Gandhi chẳng hạn –ông ta đang thuyết giáo về aswad, về sự kiêng khem. Bây gị nếu bạn đang tận nếm hương vị của món ăn, bạn là một kẻ tội lỗi. Chỉ một niềm vui nho nhỏ như thế, thưởng thức hương vị của thức ăn, cũng vẫn sẽ bị lên án. Nếu bạn đang yêu đương người bạn t́nh của ḿnh, bạn là một kẻ tội lỗi. Trải qua bao thời đại, những ông thánh khùng của bạn đă không ngừng lên án t́nh yêu. Nếu bạn yêu thương con cái của bạn, bạn cũng sẽ là một kẻ tội lỗi như thường.

 

Tôi có nghe một câu chuyện về một ông thánh đạo Hồi, ông này chắc phải là người đă hoàn toàn bị loạn thần kinh. Một hôm ông ta đang ngồi chơi với đứa cháu nội ở trên đùi -một ông già đang tṛ chuyện với một đứa trẻ, c̣n bé, chắc là mới lên bốn, lên năm ǵ đó. Và rồi thằng bé hỏi ông, “Nội ơi, giữa Thượng Đế và con, ông nội yêu ai hơn?” Bởi v́ thằng bé thấy ông nội ḿnh tối ngày cứ lập đi lập lại “Allah, Allah, Allah!”, thế nên nó mới hỏi, “Giữa Allah và con, nội thương ai?”

 

Và rồi người ông đă bảo cháu, “Dĩ nhiên, nội thương con!” Nhưng rồi một tư tưởng chợt loé lên làm ông kinh sợ -ḿnh đang nói cái ǵ thế này! Thế là ông xô thằng cháu qua một bên, đẩy nó đi ra xa và mắng, “Mầy thật là đồ qủy quái. Quỷ Sa Tăng đă chui vào miệng mày rồi. Tao phải yêu Thượng Đế chứ!”

 

Chuyện kể rằng, từ hôm ấy trở đi ông ta không bao giờ tṛ chuyện với đứa cháu nội nữa. Điều này đă được tuyên dương trong những sách vở nói về ông ta -rằng ông là một vị thánh nhân vĩ đại. Ông ta sống thêm hai mươi năm, nhưng không hề đụng đến thằng cháu nội. Thằng bé đă trở thành một thứ ma qủy, gian ác.

 

Và câu chuyện cũng cho biết là ông ta đă lên thiên đàng sau khi chết. Tôi nghi quá! Khó mà tin chuyện này. Lẽ ra, ông ta phải chui vào địa ngục th́ đúng hơn. Có thể nào ông ta lại không thấy được một điều rất mực đơn giản -rằng t́nh yêu của Thượng Đế không hề chối bỏ bất cứ một t́nh cảm yêu thương nào? Mà thực ra, t́nh yêu của Thượng Đế bao hàm tất cả những t́nh cảm yêu thương của bạn gộp chung lại. Đây là một hiện tượng khá đơn giản. Bạn thương yêu vợ bạn, thương yêu con cái bạn, thương yêu cha mẹ, anh em, bạn bè. Những điều này đâu có chống lại Thượng Đế? Đây là những phương cách tiếp cận Thượng Đế từ muôn hướng khác nhau.

 

Theo tôi, một người có tín ngưỡng có thể nh́n vấn đề như thế này. Đối với y, tất cả mọi t́nh thương yêu có thể được xem như trăm nhánh sông cùng tuôn về một đại dương. T́nh thương yêu đến từ muôn hướng và chảy vào cùng một bể cả.

 

Nếu tôi có mặt ở đó thay v́ ông già kia, tôi sẽ ôm thằng bé vào ḷng và hôn nó. Tôi sẽ nói với nó rằng, “Cháu ơi! Ông yêu cháu lắm, Đó cũng là cách thế mà ông yêu mến Thượng Đế.  Cháu là một phần của Thượng Đế -không hế có sự xung đột nào giữa cả hai!”

 

Không hề có hai t́nh yêu thương nào lại xung đột lẫn nhau, không thể có chuyện như vậy. Trong t́nh yêu thương không bao giờ có xung đột. Chỉ có những thứ khác: Bản ngă, ganh ghét, chiếm hữu mới có xung đột. Không hề có xung đột trong yêu thương.

 

T́nh thương yêu không bao giờ biết đến xung đột. Tôi không hề lên án bất cứ cái ǵ. Khi bạn ăn uống, hăy ăn uống với tất cả sự tận hưởng hương vị của giác quan; hăy để cho cái hương vị này là Thượng Đế của bạn trong giây phút đó. Khoảnh khắc đó chính là Thượng Đế. Nếu bạn đang ăn một trái táo, cũng có nghĩa là bạn đang thưởng thức Thượng Đế, thế nên sẽ là một chuyện hoàn toàn lăng mạ nếu bạn ăn mà không nếm trọn mùi vị của nó. Các ông đại thánh của bạn th́ luôn luôn chống đối Thượng Đế -đó là cách thế mà tôi nh́n mọi chuyện. Nếu bạn đang ăn một trái táo, phải tận nếm tất cả cái hương vị của trái táo. Hăy để cho ḿnh tan biến vào cái hương vị này -bởi v́ đó chính là Thượng Đế đă đến với bạn qua thể dạng của một trái táo. Đó chính là Thượng Đế! Đă được kết tinh lại như một trái táo. Mật ngọt của trái táo chính là mật ngọt của Thượng Đế: Hăy đón nhận nó trong niềm biết ơn sâu xa, trong yêu thương, niềm vui, như một lời chúc tụng.

 

Hăy cầm lấy trái táo trong tay và ngữi lấy mùi hương của nó. Hăy nâng trái táo vào sát ngực ḿnh để cảm thấy nó mát rượi làm sao! Hăy cùng nó hoà vào khúc luân vũ … và rồi trái táo với bạn sẽ trở thành một. Đón nhận nó. Đón nhận với nguyện cầu, với yêu thương và trân trọng biết ơn, hăy để cho trái tim bạn chan hoà trong tràn đầy ân nghĩa. Thượng Đế đă đến với bạn như là một trái táo, và Thượng Đế rất muốn thể nhập vào bạn. Rồi đây bạn sẽ tiêu hoá Thượng Đế và Ngài sẽ tuôn chảy trong máu huyết bạn, sẽ trở thành xương, thành tủy, trở thành suy nghĩ, mộng mơ, quán chiếu, yêu thương, cùng những nguyện cầu của bạn.

 

Hăy nh́n trong hướng này! Đây là ư nghĩa của những ǵ mà tôi gọi là thực tế. Thượng Đế, đối với tôi, không phải là một nhân vật lư tưởng xa vời. Thượng Đế, đối với tôi chính là thực tại cơ bản của đời sống.

 

Thế nên đối với tôi, không hề có một mẫu người nam hay người nữ lư tưởng. Người nam và người nữ lư tưởng đều là những kẻ loạn thần kinh -họ cần phải được đưa vào bệnh viện để chữa trị. Tôi không mang trên người bất cứ ư niệm nào về sự toàn hảo. Tôi hoàn toàn chống lại cái ư tưởng như thế, bởi v́ đó chính là thảm hoạ lớn nhất xảy ra cho con người. Tôi ủng hộ cái toàn bộ. Hăy trở nên toàn bộ trong mọi hành động của bạn. Hăy trở nên toàn bộ trong bất cứ công việc ǵ bạn đang làm. Và đừng bao giờ nghĩ đến sự toàn hảo -bởi v́ toàn bộ là trong hiện tại c̣n toàn hảo là trong tương lai.

 

Cái khoảnh khắc mà bạn mang tương lai vào, bạn mang theo xung đột. Cái khoảnh khắc mà bạn mang tương lai vào, bạn mang theo căng thẳng, khổ đau, bồn chồn lo lắng. Cái khoảnh khắc bạn mang tương lai vào, bạn đang mở ra cánh cửa địa ngục. Hăy nên bây giờ và tại đây! Hăy nên thực tế, bây giờ và tại đây, và sống cuôc đời của bạn trong từng khoảnh khắc với tất cả ḷng trân trọng biết ơn.

 

C̣n chuyện bạn có là người nam hay người nữ, đâu thành vấn đề? Chân thực, tự phát, toàn bộ không hề thuộc về giống đực hay giống cái.

 

 

 

 

 

Này Thượng Đế,

Chúng tôi đang làm cái quái qủy ǵ ở đây thế?

 

 

Tôi hoàn toàn không biết ǵ về bạn. Tôi chỉ biết là tôi đang làm ǵ ở đây. Về chuyện của bạn, bạn sẽ phải biết bạn đang làm ǵ ở đây. Bạn chỉ có thể hỏi một điều –Tôi đang làm ǵ ở đây.

 

Tôi muốn bạn quán tưởng về một bài thơ tuyệt vời của Eustace Owen: Cánh Bướm. Đó là những ǵ tôi đang làm ở đây. Hăy lắng nghe thật kỹ lưỡng.

 

 

Chàng bướm nghiêng ḿnh đáp xuống hoa

Nhẹ như bông tuyết và sặc sỡ làm sao

Một con sâu bướm đang thu ḿnh trong đó

Khóc lóc thở than như ai đang bóp vỡ trái tim ḿnh

Con bướm hạnh phúc bỗng cảm thấy đau ḷng

Khi thấy con ngài khóc lóc bi thương như thế.

 

“Ồ, ta không biết chuyện ǵ đă xảy ra,

Để xem ta có thể giúp được ngươi một chút?”

“Người anh tôi vừa mới qua đời,” con ngài chùi nước mắt,

“Mấy hôm rày anh ta không được khoẻ,

Bây giờ tôi khám phá ra một chuyện thật buồn,

Anh ta chỉ c̣n là một cái vỏ không, đă chết.”

 

“Nay chú ấu trùng đáng thương ơi,

thôi đừng khóc nữa, khổ cho ngươi

Người anh ốm yếu không hề chết:

Mà đă lớn khôn, mọc cánh bay rồi.

Y đang nhảy múa đùa trong nắng

Uống mật trong hoa dưới mặt trời.”

 

  

"Ta không là ốc sên khờ dại

Đâu tin chuyện thần thoại, dối quanh?

Cút đi hăy cút đi nhanh

Mang đi giọng lưỡi lưu manh gạt người."

 

 

“Này chú em đa nghi, ta sẽ chứng minh rằng ta không nói dối

Hăy nh́n kỹ đây và lắng nghe điều ta nói.

Ta chẳng phải ai xa lạ mà chính là anh ruột của ngươi,

C̣n sống đây, khoẻ mạnh, hạnh phúc vui chơi

Rồi chẳng bao lâu ngươi sẽ cùng ta nhởn nhơ trên khắp bầu trời

Cùng với đàn bướm kia suốt ngày bay lượn.”

 

 

“Thôi đi,” con ngài tiếp tục khóc than

“Ta chỉ tin khi thấy tận mắt mọi chuyện rơ ràng

Ngươi chỉ là một con ma đi nút nhụy hoa

Phe phẩy trên đôi cánh vay mượn hào nhoáng

Nói những chuyện tầm phào vô nghĩa

Ta không c̣n muốn nghe bất cứ lời nào.”

 

 

Anh chàng bướm chào thua cuộc tranh luận

“Ta chẳng c̣n ǵ để nói với ngươi”

Tung đôi cánh vàng rực rỡ lên không

Vào khoảng trời bao la cao rộng

Khi chàng bướm thong dong vỗ cánh bay xa

Con ngài vẫn tiếp tục ngồi đó khóc la.

 

 

Tôi không biết bạn đang làm ǵ, c̣n tôi, tôi biết tôi đang làm ǵ. Các bạn toàn là những con sâu bướm. Và tôi biết là bạn không tin tưởng ở tôi, tôi biết là bạn không thể tin tưởng ở tôi –và tôi hiểu chuyện đó. Tin tưởng ở tôi là chuyện bất khả. Làm thế nào mà con sâu bướm có thể tin tưởng vào con bướm?

 

Con sâu bướm chưa hề biết những chuyện như thế, chưa hề có những kinh nghiệm như thế. Nó hoàn toàn sống trong một chiều kích khác, một thế giới khác, một thực tại cách biệt. Làm thế nào mà con ngài có thể tin được rằng vào một ngày nào đó nó sẽ lột xác và tung cánh vào trời cao? Bây giờ nó chỉ biết có một chuyện là ḅ trên mặt đất. Nó thu ḿnh trong chiếc vỏ của ḿnh, không hề biết ǵ về đôi cánh tương lai. Nó không hề biết đến khả năng tiềm ẩn của ḿnh. Con người cũng thế, vẫn luôn là một phôi bào, vẫn c̣n nương tựa trong bào thai, chưa bao giờ được khai sinh.

 

Thế nên khi có ai đó -một con bướm, một Đức Phật, hay Chúa Giêsu- đến và nói với bạn điều ǵ, cũng chẳng khác ǵ chuyện thần tiên hoang đường. Có vẻ như Đức Phật đang nói láo. Nếu tôi bảo với bạn rằng, “Tôi là Thượng Đế”, th́ cũng có vẻ như chuyện nói dóc mà chơi, chuyện thần thoại hoang đường. Và tôi hiểu tại sao. Bạn không thể nào tin rằng bạn có thể trở thành Thượng Đế -đó là lư do. Bạn không thể nào tin rằng bạn có khả năng có đôi cánh. Một khi bạn không thể có cánh, làm sao bạn có thể tin được một người nào khác có cánh? Mà tôi xem ra cũng giống như bạn thôi, có ǵ khác lắm đâu…

 

Đó chính là vấn nạn đă xảy ra với Đức Phật, với Chúa Giêsu. Khi Chúa Giêsu bảo rằng, “Ta là con trai của Thiên Chúa”, nhiều người đă vô cùng giận dữ -như những con ngài giận dữ với con bướm. Và rồi những con ngài này sẽ tụ họp cùng nhau để giết cho được con bướm.

 

Khi Đức Phật bảo rằng, “Ta là Đấng Thế Tôn”, người Ấn Độ giáo đă vô cùng giận dữ. Họ đă bứng tận gốc rễ của đạo Phật tại Ấn Độ, huỷ diệt nó hoàn toàn. Bằng phương cách này người Ấn giáo c̣n tinh ma xảo quyệt hơn cả người Do Thái. Người Do Thái giết Chúa –đây không phải là một mất mát lớn lao, bởi v́ Cơ Đốc giáo vẫn c̣n bám rễ. Người Ấn Giáo th́ không giết Đức Phật -họ thông minh xảo quyệt hơn- họ giết đạo Phật. Họ để yên cho Đức Phật. Họ bảo, “OK. Cứ để yên cho ông ấy. Đừng tỏ ra quan tâm, đừng chú ư ǵ đến ông ấy. Nếu bạn tỏ ra lưu ư, ông ta sẽ trở thành quan trọng. Nếu bạn chống lại ông ta, bạn tạo thêm năng lượng. Nếu bạn giết ông ta, người đời sẽ nhớ đến ông ta cả hàng ngàn năm.”

 

Đó là những ǵ xảy ra trong câu chuyện về Chúa Giêsu –ông ta bị giết. Và đó là lư do tại sao mà hơn hai ngàn năm trôi qua, Giêsu vẫn c̣n sống măi hơn bất cứ ai khác –hơn Đức Phật, hơn Mahavir, hơn cả Krishna. Chúa Giêsu đă kéo rất nhiều những tâm hồn đến gần ông hơn bất cứ ai khác. Tại sao? Tại v́ ông ta đă bị giết. Nếu như ông ta sinh ra tại Ấn Độ, người Ấn giáo chỉ làm một việc hết sức đơn giản là bỏ mặc, không quan tâm ǵ đến ông ta. Và như vây cũng chẳng khác ǵ là một sự khai tử.

 

Quả là điều bất khả khi tin rằng chuyện như thế đă không xảy ra cho bạn. Thế nên tôi biết rằng, nếu bạn tin cậy tôi, th́ đó quả là phép lạ. Nếu bạn không tin cậy ở tôi, th́ đó là chuyện rất tự nhiên. Nếu bạn tin tôi, điều đó cho thấy sự can đảm rất mực của bạn -bạn là kẻ phiêu lưu, là tay liều mạng. Nếu bạn không tin tôi, nếu bạn hoài nghi, th́ bạn cũng giống như bao nhiêu người b́nh thường khác. Chẳng có ǵ sai trái cả; chuyện b́nh thường thôi; đầu óc của con người b́nh thường nào cũng thế.

 

 

 

Tôi biết tôi đang làm ǵ ở đây. Tôi đang nỗ lực để mang cái ư thức này đến bạn, rằng bạn là một con bướm -rằng cả bầu trời cao rộng kia là thuộc về bạn, rằng tất cả những mật ngọt trần gian trong những đoá hoa kia là thuộc về bạn. Thế nhưng tôi không biết bạn đang làm ǵ ở đây. –đó là quyền quyết định của bạn. Nếu bạn tin tôi, có nghĩa là bạn đang dùng thời gian của bạn một cách sáng tạo. Nêú bạn không tin tôi, th́ cũng có nghĩa là bạn đang lăng phí thời gian và năng lượng của ḿnh.

 

Chỉ nên có mặt ở đây nếu tin tưởng ở tôi.

 

 

Trong một ngôi trường nhỏ, vị thầy giáo hỏi đám trẻ, “Cho thầy một thí dụ các em hiểu như thế nào về sự ‘lảng phí năng lượng’.” Có rất nhiều thí dụ được đưa ra nhưng tôi thích cái này nhất: Một đứa trẻ đứng dậy trả lời, “Kể một câu chuyện dựng tóc gáy cho một tên bị hói đầu. Cái đó gọi là lăng phí năng lượng.”

 

Tôi thích cái thí dụ này… Đúng như thế.

 

Đừng lảng phí năng lượng của bạn. Nếu bạn có thể tin tưởng ở tôi, hăy có mặt ở đây, hăy đến với tôi, cho phép tôi đưa bạn đến những vùng đất hoang vu xa lạ. Nếu bạn không tin tưởng ở tôi, hăy đến bất cứ nơi nào khác, làm những công chuyện khác. Nếu bạn quyết định cứ măi làm những con sâu bướm, đó là quyết định của bạn và tôi tôn trọng điều đó. Nếu bạn cảm thấy không thoải mái với kiếp làm sâu bướm và đang mơ trở thành một cánh bướm rực rỡ, th́ hăy đến với tôi. Đó là điều khả thể -nó đă xảy ra với tôi, nó có thể xảy ra đối với bạn. Bạn phải chui ra khỏi cái vỏ kén của ḿnh, bạn phải từ bỏ không c̣n bám víu vào chiếc vỏ đó nữa. Bạn phải từ bỏ sự pḥng thủ, cái áo giáp kiên cố của bạn. Bạn phải chui ra khỏi cái trứng của bạn, cái bản ngă đó.

 

 

 

 

Sự khác biệt giữa phân tích và nhận biết là ǵ? Có cần thiết phải nh́n về quá khứ để hiểu biết những ǵ xảy ra trong tương lai?

 

 

 

Có rất nhiều khác biệt –không phải chỉ là một điểm khác biệt, chúng khác nhau một trời một vực.

 

Phân tích là một hiện tượng thuộc tâm thức, nhận biết là hiện tượng không thuộc tâm thức. Phân tích, bạn trụ lại ở trong tâm, bởi v́ bạn phải suy nghĩ. Phân tích là suy nghĩ. Phân tích là đi vào luận lư, dựa trên lư trí. Nhận biết không liên hệ ǵ đến luận lư, đến suy nghĩ. Hiểu biết là bay bỗng lên trên luận lư, là đi vượt ra ngoài luận lư. Nhận biết là một bắt gặp đơn thuần -một cái nh́n thuần khiết, không chứa một ư niệm sẽ làm bất cứ cái ǵ. Phân tích không hề là một cái nh́n thuần khiết; nó chứa một mối bận tâm và bạn phải phân tích nó.

 

Đó cũng là sự khác biệt hoàn toàn giữa phân tâm học và tôn giáo. Phân tâm học dạy bạn phân tích, tôn giáo dạy bạn hiểu biết. Nếu bạn đến với Freud hoặc Jung, họ sẽ dạy cho bạn cách phân tích một giấc mộng, làm thế nào để phân tích ư nghĩ, làm thế nào đê phân loại chúng. Nếu bạn đến với một ông Phật, ông ta chỉ dạy bạn một điều đơn giản là làm thế nào để nh́n vào vạn pháp, mà không khởi lên ư niệm làm cái ǵ cả -bằng cách nào ta nh́n thẳng vào giấc mộng.

 

Cũng đừng gọi đó là giấc mộng, bởi khi bạn gọi đó là giấc mộng bạn lại bắt đầu phân tích. Nếu bạn gọi đó là giấc mộng th́ bạn đă mang vào đó cả một phạm trù của lư luận. Bạn bảo rằng đó là một giấc mộng, không c̣n là thực tế nữa -thế là phân tích bắt đầu. Bạn phân loại nó, bạn xếp nó vào một hạng mục nào đó -thế là phân tích khởi sự. Ngay cả không gọi đó là giấc mộng. V́ nếu bạn gọi đó là một giấc mộng đẹp, lại đ̣i hỏi sự phân tích nhiều hơn. Nếu bạn gọi đó là một cơn ác mộng, bạn cần phân tích nhiều hơn nữa. Đừng nói ǵ về nó, đừng đưa ra bất cứ phán đoán nào. Chỉ nh́n thôi, không quan tâm; chỉ nh́n thẳng vào nó.

 

Một khi bạn nh́n vào nó không chút bận tâm, sẽ có một kinh nghiệm lớn lao, một kinh nghiệm không tưởng tượng nổi, khởi dậy. Khi bạn thuần tuư ngắm nh́n, ngay cả  không có một lời nào chen vào giữa bạn và đối tượng được nh́n, đối tượng sẽ bắt đầu tan biến. Tan biến như một đám mây. Nó càng lúc càng rời xa, càng lùi dần vào hậu trường, và khi thời điểm đến, bỗng dưng nó biến mất. Chỉ c̣n trơ lại một ḿnh bạn ở đó, đơn độc, trống rỗng.

 

Đây là tất cả những ǵ mà ta gọi là thiền định -tỉnh thức trong trạng thái trống rỗng. Và cách thức để buông bỏ những ǵ được tích chứa không phải là phương cách của phân tích, mà là phương cách của một cái nh́n thuần khiết.

 

Thế nên không cần thiết phải phân tích. Nếu bạn phân tích, bạn đang đi vào một tiến tŕnh tiếp diễn măi hoài đến vô tận. Sẽ không có kết cuộc -chuyện này dẫn đến chuyện kia. Nếu bạn phân tích một giấc mộng, bạn phải phân tích cả toàn bộ cuộc đời ḿnh. Và cũng thế, tiến tŕnh này không bao giờ chấm dứt; bạn phải đi trở ngược lại cả những tiền kiếp xa xưa. Điều đó đă xảy ra –đă từng xảy ra tại Ấn Độ.

 

Freud đă bắt đầu với những điều thật ra chẳng phải là những khám phá mới mẻ ǵ mà chỉ là sự khám phá lại. Freud đă khởi sự phân tích để rồi không sớm th́ muộn bao nhiêu những chuyện khác đă khởi sinh từ đó: căn bản trị liệu pháp. Một khi bạn khởi sự phân tích một giấc mơ mà bạn nằm mộng thấy đêm rồi, không sớm th́ muộn rồi bạn sẽ phải đi sâu vào tận chỗ thai sinh ra cơn mộng, mới hy vọng có thể hiểu được ư nghĩa của giấc mơ kia. Bởi v́ tất cả mọi chuyện đều nối kết chằng chịt cùng nhau; cái giấc mơ này không phải từ trên trời rớt xuống. Cái giấc mơ mà bạn mộng thấy đêm rồi được đan kết với không biết bao nhiêu chuyện đă xảy ra trong quá khứ -bạn sẽ phải phân tích chúng. Và chúng được đan kết trong cái chiều hướng riêng của nó cùng với bao nhiêu thứ khác -bạn sẽ phải phân tích chúng… vân vân và vân vân.

 

Nếu bạn thực sự muốn phân tích một con người, bạn sẽ phải phân tích cái toàn bộ của sự hiện hữu này. Bởi v́ nếu người cha của bạn không có mặt trên thế gian này, dĩ nhiên là sẽ không có mặt bạn ở đây. Và có thể là cha và mẹ của bạn đă gặp nhau một cách t́nh cờ bởi v́ họ đă học chung trường với nhau. Nhưng nếu như ngôi trường kia không hiện hữu ở đó, chắc ǵ bạn đă có mặt ở đây.

 

Và giả dụ như có ngôi trường kia mà ở đó con trai con gái học chung cùng nhau, bạn cũng có thể đă không có mặt ở đây. Bởi v́ khi nam nữ không học chung với nhau, t́nh yêu dễ dàng bộc phát hơn -nếu khác phái tính cùng chung một mái trường, đâu có ai phải bận ḷng? Học chung, giao tiếp ít phát sinh ra những t́nh cảm lăng mạn. Thế nhưng khi trai gái được tách rời ra, dưới mắt nhau, con gái trở nên cực kỳ diễm lệ và con trai cũng thế. Sự chia cách đă tạo ra những ảo tượng.

 

Và cứ tiếp tục như thế -bạn có thể đi lùi lại đến tận điểm khởi đầu của vũ trụ. Không phải chỉ là tiếng khóc đầu tiên của con người mà bạn sẽ phải đi đến tận cùng tiếng kêu của Thượng Đế -tiếng kêu đầu tiên khi ngài phán: “Hăy mang đến ánh sáng!”. Tôi th́ cho rằng khi ông ta thốt ra những lời đầu tiên, có thể không phải là “Hăy mang đến ánh sáng!” -chắc ai đó đă hiểu lầm ư của ngài. Ngài hẵn đă nói: “Hăy mang đến luận lư!” Chính v́ vậy mà từ đó nhân loại luôn gặp phải khổ nạn. Ánh sáng th́ đă không mang đến những khổ nạn như thế, mà chỉ v́: “Hăy mang đến luận lư!”

 

Cái thế giới mà chúng ta đang sống là một cấu trúc luận lư. Phân tích sẽ chẳng giúp ích được ǵ; bạn có thể tiếp tục đến vô cùng vô tận. Đó là lư do tại sao phân tích lại cứ được kéo dài ra. Một khi bạn rơi vào cái bẩy của một nhà phân tâm Freud, chuyện phân tích có thể kéo dài đến ba năm, sáu năm, mười năm và có thể sẽ c̣n tiếp tục lâu hơn -vấn đề là khả năng túi tiền của bạn. Việc phân tích này sẽ không bao giờ kết thúc, chỉ có tài khoản trong ngân hàng của bạn. Khi tài khoản này khô cạn, nhà phân tích sẽ bảo, “Công việc phân tích xong rồi”. Bằng không, nó sẽ vẫn cứ kéo dài đến vô tận, bởi v́ sự phân tích không hề có điểm khởi đầu cũng như điểm kết thúc. Nó là một cái ṿng tṛn –và bạn cứ tiếp tục đi ṿng quanh, đi măi không bao giờ tới đích.

 

Nh́n! Đó là cách thế để bẻ găy cái ṿng tṛn này. Chỉ nh́n, và nh́n thẳng vào vạn hữu. Không cần phải tính toán t́m hiểu xem cái này là cái ǵ, chỉ nh́n thẳng vào vạn hữu như là chúng hiện hữu. Chỉ nh́n thôi, một cái nh́n thuần khiết … rồi đột nhiên đám mây mù tan biến, bốc hơi. Và ngay lập tức, cái nh́n thuần khiết này sẽ tạo nên một khoảng không gian thuần khiết chung quanh bạn.

 

Sự khác biệt giữa phân tích và nhận biết là ǵ?

 

Phân tích thuộc về tâm thức; đó là một sự thao diễn của luận lư, của lư trí, suy tưởng. Nhận  biết không thuộc về tâm thức mà đơn thuần là một chứng kiến. Bạn chỉ nh́n. Tâm thức luôn có mặt ở đó, chung quanh bạn và bạn nh́n từ điểm trung tâm. Tâm thức là tất cả những ǵ chung quanh bạn, những đám mây đang bay, lưu thông trên đường phố, giờ cao điểm… Bạn thấy đối tượng nhưng bạn đơn thuần chỉ là người thấy. Bạn sẽ không gặp rắc rối với nó; không có ǵ để phải bị rắc rối. Chỉ là một vài ư niệm trống rỗng thoáng qua chung quanh bạn -tại sao lại phải rắc rối với chúng? Và tại sao lại phải đi vào phân tích? Những ư niệm trống rỗng chỉ là những ư niệm trống rỗng, chỉ là những sắc trần lung linh chung quanh bạn. Hăy để chúng lung linh. Bạn vẫn an nhiên trong sinh thể của ḿnh, bạn vẫn luôn hiện hữu tại trung tâm điểm, trong tận cùng cốt lơi.

 

Đây là điều mà ta gọi là chứng. Chứng là một kỹ thuật, một kỹ thuật tối hậu, của tất cả mọi hiểu biết tâm linh. Chỉ nh́n.

 

Các vị thiền sư thường chấm dứt buổi pháp thoại của ḿnh với tiếng hét: “San!” San! Có nghĩa là Nh́n. Tiếng thét này là sự tiếp cận cuối cùng của các buổi pháp thoại –và với tiếng thét này, không có ai được phép ở trong t́nh trạng buồn ngủ nữa. Nó giống như là tiếng sư tử hống: Nh́n! Nh́n vào cái ǵ? –Đó không phải là trọng điểm. Chỉ nh́n -mọi chuyện sẽ xảy ra. Khi bạn nh́n vào những cái cây, chỉ nh́n thôi. Đừng bảo rằng đây là cây ashoka hay cây cypress. Đừng bảo rằng cái cây này tuyệt đẹp, cái cây kia thật xanh, cây gulmohr đang trổ hoa. Đừng thốt lên một lời ǵ cả, rằng những bông hoa kia màu đỏ, màu xanh… đừng nói ǵ hết. Chỉ nh́n!

 

Hăy để cho lời tan biến đi. Chỉ c̣n lại bạn và hiện tượng của đám cây có mặt. Hoặc là bạn và hiện tượng người nữ, người nam, bạn bè của bạn -những con người. Có mặt như là một thực tại. Và nh́n chúng. Thế rồi bỗng dưng bạn sẽ bắt đầu có một vài khoảnh khắc, những khoảnh khắc thật tuyệt vời. Những khoảnh khắc tuyệt vời của vĩnh cửu, của thị kiến, rơ ràng, trong suốt. Những khoảnh khắc tuyệt vời khi bỗng nhiên tất cả đều ngưng đọng. Và với cái nh́n đơn thuần, một thị kiến thuần khiết sinh khởi –cùng một cái thị kiến đă có mặt từ lúc bạn sinh ra, lần đầu tiên bạn mở mắt chào đời ...

 

Không hề có một lời lúc đó. Chắc chắn là bạn đă nh́n thấy màu sắc, dĩ nhiên. Chắc hẵn là bạn đă nh́n thấy có người đứng đó, ông bác sĩ sản khoa. Chắc hẵn là bạn đă nh́n thấy mẹ ḿnh, hay cô y tá. Chắc hẵn là bạn đă nh́n thấy cái đồng hồ trên tường, cái bóng đèn điện -thế nhưng không có cách ǵ để nói ra. Bạn đă không thể kêu lên, “Đây là đèn điện”. Bóng đèn có mặt ở đó, nhưng lời nói của bạn không thể thành h́nh. Bạn đă không thể nào thốt ra, “Đẹp quá! Cái pḥng này xinh xắn quá, bày biện khang trang quá,” -bạn không thể nói ra lời, dù là một lời chào hỏi, xă giao, “Chào Bác sĩ, Bác sĩ mạnh giỏi không?”

 

Tất cả đều đă có mặt ở đó -chỉ có lời nói là mất dấu. Tuy nhiên chắc chắn là bạn đă nh́n thấy chúng –đôi mắt bạn có mất đâu. Đó là ư nghĩa của điều mà tôi muốn nói, “Nh́n”, đó cũng là ư nghĩa trong tiếng thét của các vị thiền sư: San!

 

Hăy mang trở lại cái nh́n của thuở đầu đời. Vâng, bạn có thể mang trở lại, bởi v́ bạn biết rơ nó. Bạn đă từng có nó -bạn chỉ quên nó, bỏ nó qua một bên mà thôi. Bạn đang bám víu vào những đồ linh tinh phế thải mà quên đi viên ngọc kim cương quư giá của ḿnh.

 

 

Tôi nghe kể rằng ngày xưa có một vị đại hoàng đế. Một hôm trong lúc vi hành trên đường phố, ông ta đi ngang qua một tên ăn mày. Bỗng dưng ông ta nhận ra y chính là một người bạn cũ của thời ấu thơ –hai người đă từng học chung trường với nhau. Chuyện ǵ đă xảy ra cho anh ta?

 

Ông ta dẫn y về hoàng cung. Y được cho tắm rửa, ăn uống thịnh soạn và săn sóc chu đáo –chính tay nhà vua đích thân chiêu đải y- với những loại rượu quư giá. Gă đàn ông nghèo khổ kia ăn uống thật no say và lăn quay ra ngủ vùi ngay tại bàn tiệc.

 

Trong giây phút đó nhà vua cảm thấy thương hại cho người bạn cũ nghèo khổ này. Họ đă từng sống chung với nhau, học chung, chơi đùa với nhau từ lúc c̣n tấm bé… Nhà vua liền tuột chiếc nhẫn kim cương qúy giá của ḿnh và lén bỏ vào túi kẻ ăn mày.

 

Sáng hôm sau khi tỉnh dậy sau giấc ngủ dài, người hành khất rời khỏi hoàng thành trong ḷng rất mực hân hoan. Nhà vua dĩ nhiên không nói ǵ về chiếc nhẫn kim cương kia v́ không muốn làm bận ḷng người bạn cũ. Ông ta biết rơ anh ta, một người rất mực kiêu hănh –y chắc là sẽ từ chối món quà.

 

Vài hôm sau nhà vua lại du hành ngang qua đường phố và gặp lại người hành khất kia đang xin ăn giữa chợ. Ông ta tiến đến gần và hỏi, “Tại sao bạn lại đi hành khất? Có mục đích ǵ trong việc ăn xin này không?”

 

Người hành khất trả lời, “Tôi phải làm ǵ đây? Đâu có phải chỉ v́ hôm nọ nhà vua chiêu đăi tôi thức ăn ngon, rượu quư, nệm ấm chăn êm là tôi có thể sống măi như thế trọn đời? Tôi phải đi xin ăn đẻ sống. Tôi là một kẻ nghèo khổ.”

 

Nhà vua liền bảo, “Thế th́ chuyện ǵ đă xảy ra? Ta đă lén bỏ vào trong túi anh chiếc nhẫn kim cương quư giá nhất của ta.”

 

Tên hành khất liền ṃ t́m trong túi áo của ḿnh, và chiếc nhẫn kim cương vẫn c̣n nằm ở đó. Mấy hôm rồi y đâu có bận tâm tḥ tay vào túi của ḿnh để làm ǵ. Đâu có ai mất công t́m kiếm ǵ trong túi của ḿnh khi biết nó luôn là chiếc túi rỗng? Thật là chuyện rỗi hơi mới phải tḥ tay vào túi lục đi lục lại mà chẳng kiếm được ǵ trong đó. Thế nên y chẳng hề t́m kiếm, chẳng hề bận tâm. Không có ǵ ở trong đó, y biết chắc như thế, chỉ là cái túi rỗng.

 

Trường hợp của bạn cũng giống y như thế: Bạn đă dẹp bỏ viên kim cương quư báu mà bạn đă mang theo sẵn trong người. Khi bạn từ giă ngôi nhà của Thượng Đế, ngài đă lén bỏ viên kim cương đó vào túi bạn. Ngài luôn luôn trao tặng một viên kim cương cho tất cả mọi người khi họ đến thế gian -một món quà cực kỳ qúy giá, tiềm ẩn mọi khả năng trong viên kim cương đó. Tất cả mọi kho tàng của thế gian đều khả thể qua viên kim cương này, một người có thể trở thành một vị Phật cũng qua viên kim cương này. Hạt kim cương đó chứa đựng rất nhiều mầu nhiệm. Bạn đă đến thế gian này cùng với nó –thế mà bạn chưa hề nh́n vào bên trong ḿnh để nh́n thấy nó.

 

Không, người ta không bao giờ cần đến phân tích. Nếu bạn đi vào phân tích, bạn sẽ đánh mất hạt kim cương quư giá kia. Chỉ nh́n, và chỉ nh́n thôi. Hăy rất mực tỉnh táo, hăy vô cùng cảnh giác –trở nên tĩnh thức hơn, nhưng không phân tích. Chỉ nh́n. Thế rồi với thời gian, những khoảnh khắc vi tế sẽ đến -những khoảnh khắc giá trị, những khoảnh khắc quư giá, như hạt kim cương. Chúng sẽ tiếp tục lớn dần lên. Một khi bạn nếm được hương vị của chúng, mọi chuyện sẽ bắt đầu dễ dàng hơn. Một khi bạn nhận ra sự có mặt của chúng ở đó, chúng càng quy tụ đến nhiều hơn -v́ bạn có khả năng nhận ra chúng nhiều hơn. Và chúng khởi sự lớn dậy. Rồi những khoảng nhỏ xuất hiện –có thể chừng nửa tiếng đồng hồ, không một niệm sinh khởi. Rồi một giời trôi qua, bạn tỉnh toạ an nhiên ở đó, không một niệm khởi dậy.

 

Cái đó gọi là thiên đàng! Cái đó gọi là cực lạc! Bạn đang thể nhập vào một chiều kích khác: con sâu bướm đang bắt đầu mọc cánh.

 

Thế nhưng chỉ nh́n thôi. Sự nhận biết không quan hệ ǵ đến phân tích.

 

 

 

 

Những bài giảng về Thiền khiến tôi vô cùng thích thú. Tôi cảm thấy ḿnh gắn bó với nó ngày càng nhiều hơn. Tuy nhiên với tôi nó có vẻ chẳng khó khăn ǵ cả. Có phải tôi đang trở nên lười biếng? Tôi cứ nghĩ là chuyện rèn luyện tâm linh phải rất mực gian khổ -không phải là một chuyện tà tà, thảnh thơi như thế.

 

 

 

Vâng, người ta cứ thường cho là thế -đó là những kẻ bạo dâm, những người thích hành hạ kẻ khác. Thực ra, bạn đă được giáo dục với ư tưởng này, được nuôi dưỡng với ư tưởng này ngay từ trong sữa mẹ -tất cả chỉ v́ người ta cho rằng cực lạc phải kiếm được bằng nỗ lực lớn. Cực lạc phải được chắt chiu, và lạc cảnh c̣n là một đổi đường rất mực xa vời. Từ đó người ta phải dấn ḿnh vào cuộc viễn du, một cuộc hành tŕnh đầy gian khổ, khó khăn vất vả.

 

Thật là chuyện hoàn toàn vô nghĩa. Cực lạc là bây giờ và tại đây! Và con người chỉ cần một điều duy nhất để vươn tới cực lạc: An trú trong cực lạc. Không c̣n điều ǵ khác, không có một đ̣i hỏi nào khác.

 

Cực lạc không phải là mục tiêu. Thượng Đế cũng không phải là mục tiêu, Thượng Đế đă là một t́nh huống. Thượng Đế đă hiện hữu với bạn -bạn đang mang theo y ngay trong chính ḿnh. Đây là trọng điểm của Thiền. Thiền không hề bảo bạn phải chạy kiếm t́m y ở một nơi nào đó. Y không trốn tránh bạn, không chơi tṛ trốn t́m với bạn. Y không hề ngồi dấu ḿnh trong một hang động nào đó ở Hy Mă Lạp Sơn mà ở ngay trong hang động của trái tim bạn!  Đừng có mất công chạy vào Hy Mă Lạp Sơn mà hăy nh́n sâu vào trong bạn. Và cái nh́n đó không cần phải chuẩn bị trước, không hề có bất cứ đ̣i hỏi nào. Không hề có giả định trước. như bạn đang là, trong khả năng, tầm tay. Đây là trọng điểm của Thiền, tính cách mạng của Thiền.

 

Thiền không hề cho rằng chân lư là phức tạp. Chỉ có những dối trá mới rắc rối phức tạp. Chúng bắt buộc phải phức tạp, bởi v́ chúng là những dối trá –lư do là bạn phải cưu mang, duy tŕ chúng. Từ một điều dối trá bạn phải tạo ra hàng ngàn điều dối trá khác. Để bao che một điều dối trá bạn phải trở thành một tên nói dối chuyên nghiệp, bạn phải tạo ra toàn bộ một đời sống căn cứ trên điều dối trá đó. Nói ra một điều dối trá, và rồi bạn sẽ thấy điều ǵ xảy ra -bạn phải sáng tác ra cả một ngàn lẻ một điều dối trá khác để bảo vệ cho điều dối trá đầu tiên. Và rồi điều ǵ sẽ xảy ra cho một ngàn lẻ một điều dối trá kia? Mỗi một điều dối trá mới lại sẽ được bảo vệ bởi một ngàn lẻ một điều dối trá khác.

 

Dối trá th́ rắc rối phức tạp, chân lư th́ rất mực giản đơn. Chân lư đă là một t́nh huống. Chân lư có mặt ở đó –chân lư như mưa tuôn trong ánh mặt trời, cơn mưa chan hoà khắp chốn. Bất cứ bạn ở chốn nào, chân lư đều ở trong tầm tay với. Bạn không cần phải chạy đi đâu cả, ngay cả việc bước đi một bước! –và cuộc hành tŕnh đă măn. Bạn chỉ trở nên tĩnh lặng và nhận biết nó.

 

Vâng, buông bỏ là cánh cửa. Hăy quăng bỏ tất cả những rác rưởi mà bạn đă được dạy dỗ.

 

Xă hội luôn bị chế ngự bởi những kẻ bạo dâm -họ luôn luôn cho rằng cái ǵ cũng phức tạp; họ biến mọi chuyện trở thành khó khăn. Cái ǵ quá dễ dàng, đối với họ sẽ chẳng mảy may có giá trị ǵ. Tại sao thế? Bởi v́ chuyện dễ dàng không hề mang đến cho bạn cái ư thức về bản ngă. Thế nên mọi chuyện đều phải làm cho chúng trở thành phức tạp khó khăn. Họ biến đời sống trở thành một cuộc chạy đua vượt rào -những khó khăn chướng ngại được dựng lên trên đường đi của bạn để tạo cảm giác rằng bạn đă đạt đến mục tiêu.

 

Cái ngă chỉ được khởi dậy khi nào có những khó khăn chướng ngại, và cái ngă cũng là vật chướng ngại lớn lao nhất trên hành tŕnh của bạn tiến đến Thượng Đế. Thế nên Thượng Đế không thể phức tạp khó khăn –mà là một bài toán đơn giản, đó là điều chắc chắn. Bản ngă cần đến những chuyện khó khăn phức tạp, nuôi dưỡng bởi những khó khăn phức tạp. Một việc càng khó chừng nào th́ cái ngă cảm thấy càng bị cuốn hút đến chừng nấy -quyến rũ hơn, hút vào như một từ trường. Khó khăn, hắc buá, không thể tiếp cận được, không thể đạt đến được, bất khả, đó là những điều mà bản ngă rất mực thích thú. “Đây là điều cần làm, bởi v́ không ai có thể làm được việc đó. Nếu ta làm được, ta sẽ là kẻ trội bật hơn cả.”

 

Bản ngă cần đến những chuyện khó khăn, và xă hội mà chúng ta đang sống được cấu trúc phù hợp theo cái ngă. Nền tảng triết học sâu xa nhất của tất cả mọi nền văn hoá trên thế giới này quy hướng vào bản ngă. Bất kể họ nói điều ǵ, tận căn bản tất cả mọi xă hội đều hiện hữu chung quanh ư niệm về cái ngă: biến mọi chuyện trở nên khó khăn nhiều chừng nào hay chừng nấy. Thế nên cái ư niệm này đă bám rễ chặt chẽ ở trong bạn.

 

Chân lư không hề phức tạp, t́nh thương yêu không hề phức tạp, cực lạc không hề phức tạp. Bạn chỉ phải khởi sự sống với nó. Không có ǵ bị mất đi, dù chỉ một sự việc cỏn con. Tất cả mọi chuyện đều sẵn sàng, bạn chỉ cần bắt đầu mà thôi.

 

Đừng cảm thấy bối rối khi thấy nó có vẻ quá dễ dàng. Đây là điều dễ dàng nhất trên thế gian này -Nếu bạn đơn giản. C̣n nếu bạn khó khăn, dĩ nhiên bạn sẽ làm cho nó trở thành khó khăn hơn; nếu bạn phức tạp, bạn sẽ làm cho nó càng trở nên phức tạp.

 

Có phải tôi đang trở nên lười biếng? Sự lười biếng cũng đă từng bị lên án khá nhiều. Thế nhưng không nên lên án nó quá mức như thế. Những người lười biếng cầu nhàn đă không hề tạo ra điều ǵ sai quấy trong thế giới này -không tin bạn cứ việc nh́n vào lịch sử. Những kẻ biếng lười là loại người tốt đẹp bậc nhất trong xă hội. Một kẻ biếng lười không thể nào trở thành một Adolph Hitler hay một Thành Cát Tư Hăn. Một kẻ biếng lười không thể nào trở thành một Tamurlaine hay Nadirshah, không thể trở thành cái này cái nọ. Một kẻ biếng lười chỉ có thể trở thành một Lăo Tử. Nếu muốn trở thành một cái ǵ đó, y chỉ có thể trở thành Lăo Tử thôi.

 

Lười biếng, tự căn bản, không có ǵ sai quấy. Thế nhưng chúng ta đang bị chế ngự bởi một xă hội mang dấu ấn của hành động, làm việc, gây hấn. Chúng ta đang bị chế ngự bởi những người có thể tạm gọi là: Những Kẻ Thành Đạt”. Dĩ nhiên, nếu bạn muốn đạt đến một cái ǵ đó, chắc chắn là bạn không đươc phép lười biếng. Nếu bạn muốn nhiều tiền lắm bạc hơn kẻ khác, bạn không thể nào lười biếng -tiền bạc không thể nào đến với bạn qua cung cách như vậy. Tiền bạc không bao giờ đến với những kẻ làm biếng, chắc chắn như thế.

 

Nếu bạn muốn trở thành một ông Thủ tướng, dĩ nhiên điều này không thể hiện thực một cách dễ dàng; bạn phải cật lực làm việc cho mục tiêu đó. Bạn phải vào tù ra khám, phải bị những ưrận đ̣n thù của mật thám, công an, con đường phải đi như thế. Chứ c̣n ǵ nữa? Đó là cách thế mà người ta đi vào Tân Đề Li. Đó là cách thế mà Morarji trở thành thủ tướng. Bạn phải tuyệt thực, phải làm đủ một ngàn lẻ một cách để tạo ra những rắc rối, bất ổn. Bạn phải học tất cả những mánh lới chính trị. Bạn phải không ngừng gây ra những xáo trộn cho thế lực đang nắm quyền -tạo nên những khó khăn để họ bắt đầu nghĩ đến chuyện, “Tốt hơn là ḿnh nên rời khỏi quyền lực”. Bạn phải tạo nên một t́nh huống khiến họ sẽ cảm thấy như trút được gánh nặng nếu có ai đó thay ḿnh cầm quyền. Nếu bạn muốn vào ngồi ở Tân Đề Li, ở Toà Bạch Ốc, hay ở Luân Đôn, bạn phải làm việc tối đa; bạn không thể nào lười biếng. Nếu bạn muốn trở thành một Rockefeller hay Morgan, bạn cũng phải làm việc cật lực như thế.

 

Thế nhưng để đạt đến Thượng Đế, người ta không cần đến cái tâm của một kẻ tranh đạt. Bạn có thể lười biếng mà vẫn có thể nhập vào ḍng thánh. Thực ra, c̣n dễ dàng hơn nữa là khác. Đối với tôi, sự lười biếng chẳng có gí là sai quấy. Điều này không có nghĩa là tôi cổ vơ “Hăy nên làm biếng” –mà chỉ mang một ư nghĩa đơn giản rằng, lười biếng không phải là một cái ǵ đó “mất phẩm giá”. Nếu bạn cảm thấy thoải mái với việc lười biếng, th́ cứ việc lười biếng. Nếu bạn cảm thấy thoải mái với hành động, cứ việc hoạt động. Nếu một người hoạt động năng nổ muốn trở thành kẻ lười biếng, sẽ là một điều khó khăn, rất mực khó khăn. Nếu một kẻ biếng lười muốn trở thành người hoạt động tích cực, cũng sẽ là một khó khăn lớn -nếu không nói là bất khả.

 

Tôi không hề tán đồng chuyện bạn phải trở thành một mẫu người nào đó khác hơn là chính bạn. Tôi chấp nhận bạn nguyên trạng. Nếu bạn lười biếng, cũng tốt thôi, sẽ có phương cách cho kẻ biếng lười. Vấn đề là bạn phải chọn lựa người khải đạo của ḿnh một cách đúng đắn –Lăo Tử hoặc là tôi. Đừng có chọn cái ông Mahavira, ông ta sẽ không giúp được ǵ cho bạn. Ông ta là một chiến sĩ, một kshatriya, và chỉ biết một chuyện duy nhất là phải chiến đấu như thế nào. Thế nên ngay cả khi đă đến với Thượng Đế, ông ta cũng đánh nhau với Thượng Đế luôn. V́ thế ông ta có tên là Mahavira –‘người can đảm bậc nhất’. V́ thế cái hệ thống mà ông xây dựng lên được gọi là ‘Jaina’ -Kỳ Na giáo, có nghĩa là ‘hệ thống giúp bạn chinh phục’. ‘Mahavira” có nghĩa là kẻ chinh phục, và ‘Jaina’ có nghĩa là phương pháp để chinh phục. Ngay cả đối với chân lư, ông ta cũng là một kẻ chinh phục, một chiến sĩ. Đó là con đường của ư chí và hành động.

 

Nếu tự trong bản chất của bạn có một chút nào hơi hướng của một kshatriya, một hiệp sĩ samurai, một chiến sĩ, th́ cứ việc chọn Mahavir –ông ta đúng là người khải đạo của bạn. Thế nhưng bạn cũng đừng cảm thấy bị xuống tinh thần nếu bạn không phải là một kshatriya. Nếu bạn là kẻ lười b́ếng, cũng rất tốt –sẽ không thiếu những người khải đạo sẵn sàng cho bạn. Và cảm nghĩ của riêng cá nhân tôi là có rất nhiều người đă đạt đến Thượng Đế, Chân Như thông qua buông thả thay v́ ư chí. Đó không phải là chuyện ngẫu nhiên mà Mahavira đă không thể thu hút được nhiều môn đệ; cũng không phải là chuyện ngẫu nhiên mà rất nhiều người đă không đạt đến chân lư thông qua Mahavira. Ngược lại, với Lăo Tử, với Đức Phật đă có rất nhiều người chứng đạt hơn.

 

 

Riêng Đức Phật là một trường hợp khác thường. Trong ṿng sáu năm, ngài cũng giống y như Mahavira. Trong ṿng sáu năm ngài đă cố gắng hết sức b́nh sinh, đă đi qua già nữa lộ tŕnh của ư chí. Mahavira đă hạ thủ công phu trong suốt mười hai năm và chứng đắc.  Cũng cùng một hành tŕnh như thế, Đức Phật đă nỗ lực không ngừng trong sáu năm và cuối cùng nhận ra rằng, “Đây không phải là con đường của ta.” Ngài đă làm việc cật lực. Ngài cũng đă là người, ít nhất từ trong huyết thống, sinh ra như là một kshatriya, thuộc giai cấp chiến sĩ. Tuy nhiên h́nh như ngài là một loại người khác, không nằm trong truyền thống tự nhiên. Sau sáu năm dài ngài đă nhận ra một điều rằng, tất cả những nỗ lực của ḿnh đều vô nghĩa. Ngài trở nên thư giản. Và trong cái đêm rất mực thư giản đó, ngài chứng ngộ. Thế nên ngài là một trường hợp khác thường. Ngài đă tu tập cật lực trong suốt sáu năm -thế rồi trong một đêm ngài buông bỏ mọi nỗ lực, thư giản, lười biếng thong dong. Đêm đó ngài đi vào giấc ngủ, không khởi lên ḷng ham muốn chứng đắc bất cứ cái ǵ; ngài chấp nhận trạng thái vô cầu. Và chính từ trong trạng thái vô cầu này, ánh sáng giác ngộ đă bừng lên. Ngài là một nửa của Mahavira và một nửa của Lăo Tử.

 

Từ đó ngài đă giúp đỡ cho cả hàng triệu người –hơn bất cứ ai khác. Lư do có thể là như thế này, đối với một số người, sáu năm đó không phải là không hữu ích -thế là họ chọn đi trên con đường đó, h́nh thành một đạo lộ có tên gọi là hinayana, Tiểu Thừa. Đối với một số người khác, Ngài cho họ những h́nh thức tiếp cận khác, mở ra cho họ một cánh cửa khác –mahayana, Đại Thừa. Với những ai không thể chiến đấu cật lực, những ai cảm thấy không thích chuyện phải đánh vật với chân lư -những người muốn buông bỏ để trở thành tiếp thụ, những người muốn trở thành âm tính, như thai nhi c̣n trong bụng mẹ, muốn đón nhận chân lư đến từ bất cứ lúc nào, sẵn sàng thư giản và chờ đợi –vâng, họ có thể chứng đạt thông qua Đức Phật.

 

Mahavira ở một đầu thái cực, ư chí. Lăo Tử ở một đầu khác, buông thả. Đức Phật ở ngay trung đạo -một nửa Mahavira, một nửa Lăo Tử. Đo là lư do tại sao ngài có thể giúp đỡ được nhiều người hơn –hơn Lăo Tử, hơn cả Mahavira. Ngài là một tổng hợp vĩ đại, siêu việt. Một số người muốn chọn con đường vận dụng nỗ lực, họ bước đi theo những ǵ mà Đức Phật đă trải qua trong sáu năm đầu tiên, họ tránh nói đến cái đêm cuối cùng của ngài. Thế nên mới có hai loại mẩu chuyện sau đây.

 

 

Mới hôm qua hôm kia ǵ đây, Maitreya đă nêu lên một câu hỏi –Tôi đang đợi đúng thời điểm để trả lời câu hỏi này. Có hai câu chuyện nói về Đức Phật đă chứng ngộ như thế nào. Một câu chuyện, mang màu sắc Tiểu Thừa -những người đi theo đạo lộ của ư chí, đây là câu chuyện của họ. Họ kể rằng: Sau sáu năm ngồi dưới gốc cây Bồ đề, với quyết tâm vô cùng mănh liệt rằng nếu không thành đạo ngài sẽ không rời khỏi chỗ này. Ngài sẽ không cử động, không mở mắt ra, không đi khất thực. Ngài sẽ chấp nhận ngồi chết tại đây nếu như không đạt thành giác ngộ. Tất cả như là một sự đánh cuộc. Và rồi sáng hôm sau, ngài chứng quả.

 

Đây là câu chuyện của Tiểu Thừa, đạo lộ của ư chí. Trong sáu năm Đức Phật đă tu tập tận t́nh, nhưng chưa phải là nỗ lực tối hậu. Cái thành quả siêu tuyệt phải đến từ toàn thể quyết tâm, toàn thể ư chí -thế nên bây giờ ngài sẽ chết. Thành công hay là sẽ chết –nhưng sẽ không rời khỏi nơi này. Cái quyết tâm hoàn toàn này là nội dung chính của câu chuyện.

 

Câu chuyện thứ hai là câu chuyện của Đại Thừa –câu chuyện của những người thong dong lười biếng, những người bước đi trên đạo lộ của buông thả, vô vi. Họ kể rằng: Sau sáu năm, cũng một đêm như mọi đêm, ngài chứng đắc. Cũng là cái đêm thành đạo đó nhưng hai câu chuyện lại khác nhau, tuỳ thuộc vào sự chú giải. Họ bảo rằng, cũng một đêm như bao nhiêu đêm khác, sau sáu năm -cả hai bên đều không có ǵ bất đồng ư kiến về giai đọan sáu năm này. Thế nhưng cái đêm cuối cùng về những ǵ thật sự xảy ra, th́ đă trở thành một vấn nạn. Và Đức Phật th́ đă không hề đá động ǵ đến cái đêm thành đạo này. Thế nên mới có hai câu chuyện khác nhau. Và với hai câu chuyện này, Phật giáo đă chia ra làm hai nhánh, Tiểu Thừa và Đại Thừa –con đường gian khổ và con đường buông thả.

 

Câu chuyện của Đại Thừa nói rằng Đức Phật sau sáu năm khổ hạnh, đă đi đến nhận thức rằng tất cả mọi nỗ lực đều trở thành vô nghĩa. Chân lư không thể đạt đến bằng chăm chăm vươn tới cho bằng được, bởi v́ ngay chính cái nỗ lực vươn tới này, cái ngă vẫn c̣n tồn tại -người tranh đạt vẫn c̣n hiện hữu. Nhận biết như thế, ngài đă buông bỏ ngay chính cái ư niệm này. Ngài đă hoàn toàn quên đi cái ư niệm thành đạt, ngài thư giản. Ngài thốt lên, “Đủ rồi”.  Ngài đă từng buông bỏ cái trần gian hệ lụy này, tiền bạc, quyền lực, danh vọng –buông bỏ tất cả mọi mục tiêu. Thế rồi ngài đă dồn tất cả mọi năng lượng của minh vào một mục tiêu khác –giác ngộ, niết bàn. Bây giờ th́ ngài đă thấy rơ cái trọng đ́ểm, rằng đây thực ra cũng chỉ là một thứ ngă chấp, một lộ tŕnh của bản ngă: “Ta cũng lại đang cố gắng để đạt đến một cái gí đó”. Thấy được điều này, chắc là ngài đă phải bật cười. Ngài đă buông bỏ luôn cái ư niệm đó; ngài thư giản.

 

Đêm hôm ấy một người thiếu nữ đă đến đó để cúng bái cái cây. Cô ta là tín đồ của giáo phái thờ cây, đa thần giáo. Đó là vào một đêm trăng tṛn, người thiếu nữ mang theo một b́nh sữa kheer, một loại nước ngọt làm bằng gạo và sữa, định để tưới lên trên những chiếc rễ của cây bồ đề. Dưới ánh trăng vằng vặc, cô ta đă trông thấy người thanh niên tuấn tú này, vẻ mặt đẹp như trong bức tranh vẽ, đang ngồi tĩnh tọa ở đó. Người thiếu nữ thầm nghĩ, tưởng tượng rằng, “Đây chắc phải là ông thần cây đang hiện ra, đang biến thành con người thực để cho ḿnh trông thấy.” Nàng đă thờ cúng vị thần cây trong bao nhiêu năm nên không khỏi suy nghĩ, “Chắc là lời cầu nguyện của ḿnh nay đă đdược chứng giám.”

 

Thế là người thiếu nữ đă cúng dường b́nh sữa kheer cho Đức Phật. Nếu nàng đi đến đây trước đó một ngày, có lẽ ngài đă đổ b́nh sữa này đi –kheer quá đổi sang trọng cho một nhà tu khổ hạnh, người không bao giờ đụng đến những thực phẩm quư giá như thế. Có thể là ngài đă từ chối. Có thể là ngài đă không ngó ngàng ǵ tới người thiếu nữ này -một nhà tu khổ hạnh không bao giờ nh́n đến phụ nữ. Thế nhưng bây giờ ngài đón nhận nó và uống cạn b́nh sữa. Thân xác của ngài chắc là đă cảm nhận một niềm sảng khoái –sau bao nhiêu năm chưa hề có. Thế rồi ngài ch́m vào một giấc ngủ thật ngon.

 

Khi bạn quá mức khát khao mơ ước được đạt đến một cái ǵ đó, bạ khó mà ngủ yên được, bởi v́ ḷng tham đắm cứ tiếp tục quấy nhiễu nó -vẫn tồn tại cái dư vị khó chịu ở đó. Lần đầu tiên Đức Phật đă có một giấc ngủ ngon. Không c̣n lại một chút tham đắm nào, không c̣n đến cả giấc mơ - bạn chỉ nằm mơ khi nào có những khát vọng cần thoả măn. Những khát vọng của bạn khuấy động những cơn mơ trong tâm thức.

 

Đêm hôm đó, với thể xác cực kỳ sảng khoái, sau bao nhiêu năm… làn gió mát lạnh mơn man, ánh trăng chiếu soi vằng vặc, những bóng cây mơ hồ lung linh… Đức Phật ch́m vào giấc ngủ, không một giấc mơ, không bị khuấy động. Một giấc ngủ thật hoàn toàn. B́nh minh hôm sau ngài mở mắt ra… Kinh sách Đại Thừa đă không nói rơ rằng “Ngài mở đôi mắt ra” mà là “Ngài thấy mắt ḿnh mở ra” -rất mực thư giản đến độ ngài sẽ không c̣n mở đôi mắt ra nửa.

 

Khi ngài thấy đôi mắt ḿnh mở ra -bởi v́ từ khi thức giấc, thông thường một khoảnh khắc đến trước khi đôi mắt sẽ mở ra- khi ngài thấy đôi mắt ḿnh mở ra, ngôi sao mai cũng vừa mới tắt trên nền trời … và cùng với sự biến mất của ngôi sao cuối cùng, cái ngă của ngài cũng biến mất. Ngài thành tựu giác ngộ.

 

Giác ngộ xảy đến trong cùng một đêm rằm. Nó xảy ra như thế nào, có hai nguồn lư giải. Chọn lựa của riêng tôi là lối giải thích thứ hai. Tuy nhiên nếu bạn là con người của ư chí và hành động, bạn có thể chọn lối giải thích thứ nhất –không có ǵ sai lầm trong đó cả. Chọn lựa của riêng tôi là cái thứ hai.

 

 

 

Tôi đă đến viếng rất nhiều đạo tràng, nhưng thấy bất cứ ở đâu người ta cũng tách riêng nam giới và nữ giới ra -ngoại trừ ở đây. Tại sao?

 

 

Bởi v́ cái đạo tràng này dành cho con người nói chung. Không chỉ riêng cho đàn ông, hay phụ nữ -không hề có sự phân biệt đó ở đây. Dĩ nhiên vẫn có những khác biệt giữa nam giới và nữ giới, nhưng không hề có sự đối xử phân biệt. Những khác biệt đó có mặt nhưng chúng thật tuyệt vời. Chính v́ những khác biệt này mà muôn đời vẫn có sự thu hút lẫn nhau giữa những người khác phái và toàn bộ cuộc chơi của đời sống cứ tiếp tục.

 

Có thể bạn đă viếng thăm nhiều đạo tràng, những đạo tràng đó không thuộc về thế kỷ này! Những đạo tràng đó phủ đầy bụi bặm quá khứ, không c̣n mang tính chất thời đại chút nào. Lẽ ra chúng phải được biến đi từ ba ngàn năm trước mới phải. Chúng chỉ là những tàn tích của quá khứ, những cổ vật trong viện bảo tàng, hoàn toàn vô nghĩa.

 

Đạo tràng này thuộc về chính khoảnh khắc này và cũng là đạo tràng của tương lai. Ngay tại đây, một cái ǵ mới mẻ đang được mở ra, hoàn toàn mới mẻ -một cái ǵ đó rất mực cần thiết cho nhân loại hôm nay. Đạo tràng này là điểm gặp gỡ của thời đại.

 

Thế nên, để đi đến đây từ đạo tràng của Sivanada tại Rishikesh không những là bạn đang du hành bằng xe lửa mà c̣n du hành qua thời gian. Phải mất ba ngàn năm bạn mới đi từ Rishikesh đến Poona này! Khó khăn thật -cuộc hành tŕnh bằng xe lửa chỉ mất khoảng hai mươi bốn tiếng đồng hồ, thế nhưng băng qua suốt ba ngàn năm quả là một chuyện phi thường. Trừ phi bạn rất mực tỉnh táo, bạn sẽ không bao giờ có khả năng vào được chốn này.

 

Đây là một nơi chốn mới mẻ. Đây không phải nơi của truyền thống cổ xưa mà là nơi của hứa hẹn tiềm năng sắp đến. Nó không phải là một sản phẩm của quá khứ, mà là hạt giống, là suối nguồn của tương lai.

 

Những người sợ hăi phụ nữ là sợ hăi thực tại, sợ hăi chính ḿnh. Những người sợ hăi phụ nữ thực ra cũng là những người sợ hăi đời sống -bởi v́ phụ nữ chính là đời sống. Những người sợ hăi phụ nữ cũng là những người sợ hăi yêu thương. Những loại người này cơ bản là thiếu thông minh, nếu không nói là đần độn. Họ không có khả năng để trưởng thành trong thông minh, tĩnh thức, và sáng lạn. Họ có thể là những kẻ độc thân nhưng không thể trở thành những người vinh danh đời sống, chúc tụng cuộc đời.

 

Đối với tôi, đời sống độc thân chỉ là một kế thừa của vinh danh đời sống. Đó là cực điểm của vinh danh. Khi người ta yêu nhau, khi người đàn ông hiểu biết một người phụ nữ hay ngược lại -hiểu biết một cách tường tận- kết quả sẽ là một sự thăng hoa. Lúc đó người nam sẽ không c̣n là người nam, và người nữ sẽ không c̣n là người nữ. Đó là t́nh trạng mà ta gọi là Phật cảnh; là cảnh giới giác ngộ. Lúc bấy giờ bạn sẽ không c̣n là một bộ phận của nhị nguyên, bạn đă trở thành nhất thể.

 

Hăy luôn luôn nhớ rằng, ở nơi đâu có đời sống, ở nơi đó có t́nh yêu. Ở nơi đâu có đời sống, với tất cả cuộc chớ của đời sống –cái gọi là leela - ở nơi đó nam và nữ phải luôn có mặt, gắn bó cùng nhau. Nam trơ trọi một ḿnh, đời sống là một chuổi dài sầu thảm. Nữ trơ trọi một ḿnh, đời sống buồn da diết. Khi gắn bó cùng nhau, năng lượng sẽ trào dâng như suối nguồn tuôn chảy. Khi gắn bó cùng nhau, năng lượng sẽ nhảy múa reo vui. Khi gắn bó cùng nhau, một điều khá tự nhiên, năng lượng sẽ trào dâng như ngọn thủy triều.

 

 

Như vầy tôi nghe:

 

Vị giáo sư kia là một người chống đối kịch liệt việc cho học sinh nam nữ học chung trường. “Chuyện không thể như vậy được”, ông phân bua với một nhóm bạn bè, “thật khó mà dạy toán cho một cậu thanh niên khi có sự hiện diện của một cô gái ở trong lớp.”

 

“Này ông giáo sư ơi,” một người lên tiếng phản đối, “chắc chắn là phải có chuyện miễn trừ chứ?”

 

“Có thể,” ông giáo sư đốp chát, “nếu như anh ta là đồ đáng để quẳng đi.”

 

 

Vâng, đúng thế. Nếu một người đàn ông không c̣n cảm thấy thích thú trước một người phụ nữ, y sẽ không c̣n thích thú trước cái đẹp, trước duyên dáng yêu kiều, trước nhu ḿ e lệ, trước thanh thản yên b́nh. Y là đồ đáng để quẳng đi; y không phải là một con người  thông minh.

 

Một con người thông minh không bao giờ trốn chạy trước bất cứ t́nh huống nào. Bất cứ cái ǵ Thượng Đế trao tặng, y tận dụng ngay cơ hội ấy, và khai thác đến tận cùng. Y tận dụng từng cơ hội trong một cách thế tích cực. Thế rồi mỗi một tảng đá chận đường sẽ trở thành một bực thang cho y tiến dần đến Thượng Đế.

 

 Osho

Tâm Hà Lê Công Đa Chuyển Ngữ

(Thiền: Con Đường Nghịch Lư 2 - Sắp Xuất Bản)

[BANTIN]

HOME GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT HỌC TR̀NH HỘI ĐỒNG GIẢNG HUẤN THƯ VIỆN SINH VIÊN VỤ BẢN TIN PHV
For any questions, send Email to:  phvpghh@aol.com
Copyright © 2003. PhatHocVienPGHH. All rights reserved.
Revised: 09/25/06