SỰ DUNG H̉A GIỮA GIÁO LƯ TỪ BI

VÀ TINH THẦN ÁI QUỐC

TRONG PHẬT GIÁO H̉A HẢO

Đỗ Tiến Nhă

 

Đức Huỳnh Giáo Chủ của Phật Giáo Ḥa Hảo đă gắn liền vận mệnh dân tộc và các nền móng văn hóa đạo đức với sự tồn vong của đất nước như sau:

 

Hễ nước mất th́ cơ sở của Đạo bị lấp vùi,

Nước c̣n th́ nền Đạo được phát khai rực rỡ.

 

Một vài người lưu tâm đến đến công việc xă hội, khi nh́n qua mặt ngoài của P.G.H.H., đă tỏ ư thắc mắc v́ sao Giáo lư của Đạo là Giáo lư của Phật, nay người tín đồ P.G.H.H. vùa tri hành Giáo lư ấy, lại vừa đề cao tinh thần ái quốc bằng cách có lúc đă vơ trang để bảo vệ quốc gia, như thế có xem như là mâu thuẫn với nhau chăng?

 

Để giải tỏa nghi vấn đó, chúng ta trước hăy nghiên cứu kỹ pháp môn tu Nhân học Phật của Đạo, đồng thời phải t́m hiểu thế nào là từ bi và thế nào là ái quốc theo ư nghĩa chân xác của nó.

Trước khi làm điều đó thiết tưởng nếu quư vị đă hiểu sơ về những điều căn bản của giáo lư nầy thi quư vị hiểu rơ hơn mục đích của PGHH là ǵ. Nói khác đi quư vị có thể hiểu PGHH là sự tổng hợp của Phật, Khổng và Lăo giáo, là ba trụ cột của văn hoá Việt Nam nói riêng và của vùng Đông Á nói chung nhiều ngh́n năm.

Hơn nữa, nếu đă hiểu bối cảnh lịch sử chính trị trong đó nền đạo nầy ra đời th́ chúng ta có thể dễ thông cảm hơn đối với chủ trương về sự gắn bó giữa t ừ bi và tinh thần ái quốc trong quan niệm của PGHH..

 

Từ bi không có nghĩa cầu an tiêu cực

Phần đông thường hiểu Từ bi là thể hiện của đức tính ḥa nhă, nhu ḿ, và nếu cần, tư thế cứ ù ĺ bất động.

Người ngoại cuộc, có tinh thần đối kháng, c̣n cho từ bi là ngồi thừ ra đó, cứ từ bi vi Phật, ai chết mặc ai, ai gây gổ trối kệ, ai làm ǵ cũng phải, thấy sao hay vậy, chẳng nói không rằng.  Nhận xét đó c̣n sai xa giáo nghĩa uyên áo của thiền môn.

Chư Phật từng dạy rằng: “Từ năng dữ nhứt thiết chúng sanh chi lạc; Bi năng bạt nhứt thiết chúng sanh chi khổ”. Đă phải ra sức để cứu khổ cho chúng sanh, phải làm cho chúng sanh được an vui, không bị ai đè lưng, bóp cổ, tránh được đói rét hoành hành, khỏi mắc phiền năo bủa vây, th́ từ bi là hiện thân của xả kỷ, lợi tha, nào có phải đâu là cầu an, tiêu cực!

Chẳng những không tiêu cực mà ta phải thẳng thắn nói rằng từ bi c̣n có nghĩa tích cực là đằng khác!

- Tích cực d́u dắt, dạy dỗ người kém hơn ḿnh với tất cả ḷng từ, không để cho mọi người lầm lạc vào đường tội lỗi, khiến họ tránh được mọi khổ đau, cùng khốn, xây dựng một con người đúng với chân thân chân tính con người của nó;

 

- Tích cực chống trả mọi hờn ghen, ghét bỏ của nội tâm, mọi đàn áp bất công có thể rắc gieo tai họa cho dân lành vô tội, rồi đem tánh bi mà bao dung, thương xót, tha thứ. Vậy kẻ nào muốn thực hiện trọn vẹn giáo nghĩa từ bi, nhứt định không phải là kẻ cầu an, tiêu cực, chỉ biết buông xuôi ḍng đời ngày tháng muốn trôi giạt bồng bềnh bất cứ về đâu ...

 

Ái quốc không có nghĩa bài ngoại, hiếu sát

 

Trong bốn ân mà Phật dạy, có ân quốc vương thủy thổ. Bởi v́ có đất nước ta mới có chỗ cư trú, sống c̣n; và quốc vương, theo quan niệm thời xưa, ta mới có an ninh trật tự. Do đó mà người tu Phật, không thể không bảo vệ biên cương, không thể không mang ơn người sáng quốc. Cho nên các sơn môn thiền chủ thời Đinh, Lê, Lư, Trần tuy đă ăn nằm trong cửa Phật, từng thấm nhuần ư nghĩa từ bi, nhưng cũng không hề lăng quên bổn phận cần vương, cứu chúng.Tuy nhiên, ái quốc không có nghĩa bài ngoại, hiếu sát, và nhất là nhà tu hành càng không nên quên chủ nghĩa từ bi bác ái của ḿnh. Vậy ái quốc nhất định không phải chống ghét kẻ ngoài, và không v́ chóa mắt quyền mà hăng say sát phạt.

 

Ái quốc là một cạnh khía của Từ bi

Như trên đă thấy, Từ là phải t́m cho chúng sanh niềm vui và Bi là phải xót thương và phải làm cứu khổ cho mọi người. Nếu nước mất th́ người dân mất hết niềm vui, phải bị xích cùm ràng buộc, chết hại thảm thương, người có ḷng từ bi đâu nỡ thấy đồng chủng ḿnh bị kẻ xâm lăng giày xéo!

Phương chi hễ nước mất th́ cơ sở của Đạo bị lấp vùi, nước c̣n nền Đạo được phát khai rực rỡ. Cho nên cứu quốc cũng là một h́nh thức bảo vệ tín ngưỡng nữa. Trong tứ đại trọng ấn, riêng về ân đất nước, Đức Giáo Chủ đă dạy các tín đồ của Ngài rằng:

Hăy tùy tài tùy sức, nổ lực hy sinh cho xứ sở. Thoảng như không đủ tài lực đảm đương việc lớn chưa gặp thời cơ giúp đỡ quê hương, ta phải ráng tránh đừng làm việc ǵ sơ xuất đến đỗi làm cho nước nhà đau khổ, và đừng giúp cho kẻ ngoại địch gây sự tổn hại đến đất nước. Đó là ta đền ơn cho đất nước vậy.

Giáo lư từ bi và tinh thần ái quốc cùng dung hóa môt cách thích đương.

 

Bởi quan niệm đất nước là hệ trọng cho kiếp sống của con người và sự tồn vong của Đạo pháp, nên khi nó bị xâm lăng, Đức Giáo Chủ đă chủ trương cứu nguy tổ quốc. Ngài đă quả quyết trong mấy vần thơ:

Thấy dân thấy nước nghĩ mà đau

Quyết rứt cà sa khoác chiến bào

Đuổi bọn xâm lăng ǵn đất nước

Ngọn cờ độc lập phất phơ cao

 

Và để động viên tinh thần sĩ dân góp phần chống đỡ giang sơn, Ngài đă hô hào sự tích cực góp tay của các giới.

Đối với thanh niên, Ngài nhắc nhở:

Trải qua cũng lắm hồi vận bỉ

Rồi anh em tráng sĩ đứng lên

Liều ḿnh đục pháo xông tên

 

C̣n đối với phụ nữ, Ngài cũng không quên khuyến khích họ tham gia phong trào cứu nước:

Chị em ơi! Bắc Nam là một

Chị em là rường cột giống ṇi

Dở sử xanh Nam Việt mà coi

Gương Trưng Triệu c̣n soi muôn thuở.

 

Tuy nhiên, bên cạnh tinh thần ái quốc đó, ta c̣n phải thiết tha nghĩ tới t́nh nhân loại đậm đà mà giáo lư từ bi đă ư thức cho ta. Hăy nghe lời giảng dạy của Đức Giáo Chủ:

Ngoài đồng bào, ta c̣n có thế giới người đang cặm cụi cần lao cung cấp những điều nhu cầu cần thiết; họ là nhân loại là những người đang sinh sống với chúng ta trên quả địa cầu.  Nếu không có nhân loại, thử hỏi dân tộc ta ra như thế nào? Ta có đủ vật liệu để dùng chăng? …

Vả lại cái t́nh từ bi bác ái của Đức Phật mà ta đă nhận thức, rất thâm huyền quảng hượt. Cái t́nh ấy nó không bến không bờ, không phân biệt màu da, không phân biệt chủng tộc, nó cũng không luận sang hèn và xóa bỏ hết từng lớp đẳng cấp xă hội, mà chỉ đặt vào một: Nhân loại chúng sanh.

Thế ta không có lư do ǵ chánh đáng để v́ ḿnh hay v́ đồng bào ḿnh, gây ra tai hại cho các dân tộc khác. Trái lại, hăy đặt vào họ một tư tưởng nhân ḥa, một tinh thần hỉ xả và hăy tự xem ḿnh có bổn phận giúp đỡ họ trong cơn hoạn nạn.

 

Nhưng người tu không được vịn vào cớ ái quốc mà để cho lợi danh cám dỗ. Tuy lăn xả vào đời để cứu dân giúp nước, những bậc chân tu tiêu biểu đứng đắn cho đạo Phật không bao giờ để lợi danh cám dỗ. Nếu họ v́ sự cần thiết lắm mà phải đứng ra hoạt động cứu quốc th́ đó là thực hiện bổn phận công dân, chỉ là trường hợp tự vệ, không phải v́ danh vọng hăo huyền, không phải v́ mang nặng tư tưởng vơ trang, mà mục đích tối thượng cũng chỉ là muốn đem lại phúc lợi cho toàn dân. Dưới ngọn đuốc từ bi, Đức Thầy lên tiếng:

 

Vậy hăy coi toàn dân như anh em một nhà, mong họ liên kết với chúng ta để kiến thiết lại quê hương cùng nền Đạo nghĩa. Những kẻ bạo tàn từ trước đến giờ, nay đă ăn năn giác ngộ th́ hăy dĩ đức nhiêu dung tội trạng của họ, để sau này cho quốc gia định đoạt, c̣n ḿnh chỉ khuyên họ trở lại đường lành, chớ chẳng nên làm điều ǵ thái quá mà động đến từ tâm của chư Phật. Mong các người hăy tuân theo ...

 

Chung quy, việc cứu nước chỉ là một phương tiện trong một giai đọan để bảo vệ quốc gia đồng bào và tự do tín ngưỡng mà thôi. Khi thái b́nh trở lại, người Phật tử, tín đồ Phật Giáo Ḥa Hảo, liền trở về vị trí nhà tu để được thẳng tiến vào cơi siêu h́nh giải thoát như lời Đức Tôn Sư phán dạy:

 

Đền xong nợ nước thù nhà

Thiền môn trở gót Phật Đà nam mô

Chừng ấy mới tịnh vô nhứt vật

Bụi hồng trần rứt sạch cửa không

Chuông linh ngân tiếng đại đồng

Ta bà thế giới sắc không một màu.

 

Đỗ Tiến Nhă

 

              [BANTIN]

HOME GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT HỌC TR̀NH HỘI ĐỒNG GIẢNG HUẤN THƯ VIỆN SINH VIÊN VỤ BẢN TIN PHV
For any questions, send Email to:  phvpghh@aol.com
Copyright © 2003. PhatHocVienPGHH. All rights reserved.
Revised: 12/01/06