Thôi miên: từ thuật phù thủy đến liệu pháp y học 
Nguyễn Tùng Lâm (Theo Hypnose etsuggestion)

 

Nhà phân tâm học nổi tiếng người Đức S.Freud đă từng thốt lên rằng thôi miên có thể giải thích được tất cả. Nhưng với hiện tượng thôi miên, con người vẫn chưa giải thích được! Thôi miên xuất hiện từ thời cổ đại, nhưng đến tận ngày nay vẫn nó vẫn là hiện tượng bí ẩn.

Cách hút hồn của các thầy phù thủy
Từ xưa, những thầy tu Ai Cập và Do Thái đă dùng một biện pháp kỳ lạ để dẫn dụ người dân trong những buổi cầu nguyện cũng như chữa bệnh. Họ sử dụng một kỹ thuật ám thị người nghe bằng những lời cầu xin thần linh phù trợ với những câu phù chú và ẩn dụ.
Thế kỷ 15, một tu sĩ ở Roma đă t́m các lư giải hiện tượng này mà không dùng lư luận mang màu sắc thần giáo. Ông ta đă thực hiện một thí nghiệm nổi tiếng: để một con gà mái nằm ngửa trên tấm gỗ và luôn nh́n vào mắt của con gà. Một lúc sau, con gà nằm yên, giống như đang ngủ và muốn đánh thức nó cần phải tác động nhẹ lên người con vật. Không những thế, người ta c̣n thực nghiệm với nhiều loài động vật như ḅ sát, cá, ếch, côn trùng... Khi những con vật thí nghiệm được đặt vào một tư thế khác thường, nó rơi vào trạng thái tĩnh, giả vờ chết hay c̣n gọi là hiện tượng bị thôi miên.
Trong tự nhiên, nhiều khi động vật cũng tự rơi vào trạng thái đó khi chúng cảm thấy nguy hiểm, ví dụ như chuột giả chết khi bị mèo bắt.
Người ta cho rằng, con người khi đứng trước một nguy cơ bất ngờ và dễ sợ hăi thường có biểu hiện đứng nguyên tư thế giống ở động vật kèm theo cứng cơ, run người, lồi mắt... Đó có thể coi là một nghiên cứu đầu tiên về thôi miên dưới góc độ khoa học.

Truyền dẫn bằng sợi dây... t́nh cảm
Một bước ngoặt đă xảy ra vào thế kỷ 18 khi nhà khoa học F.Anton Mesmer đưa ra thuyết từ khí. Trong thí nghiệm của ḿnh, ông đặt những cục nam châm lên người bệnh và phát hiện cơ thể của họ xuất hiện những đột biến làm biến mất các triệu chứng bệnh. Từ đó, ông kết luận có một loại vật chất nào đó bao bọc mọi vật tồn tại, tạo nên một môi trường bao bọc và tác động lẫn nhau. Nếu sự phân phối từ khí không tốt sẽ dẫn đến bệnh tật, khi điều ḥa từ khí sẽ sinh ra những đột biến và đem lại sức khỏe. V́ thế ông đă dùng nam châm để tái tạo lại sự cân bằng từ tính.
Nhưng có một mâu thuẫn mà ông không lư giải được, đó là dù không có nam châm, nhưng hiệu quả chữa bệnh vẫn như cũ. Hóa ra, hiệu quả chữa bệnh không liên quan đến từ tính thông thường và ông đă đưa ra một khái niệm mới: từ lực do sinh vật tạo ra gọi là từ khí động vật. Ông tổ chức những buổi chữa bệnh tập thể. Những bệnh nhân được ngồi xung quanh một cái nồi lớn chứa nước, mảnh thủy tinh, sỏi đá, mạt sắt... và dùng các dây sắt nối họ với “cái nồi từ tính”. Mesmer cầm một que đũa nam châm khua lên và đi ṿng quanh họ, gây nên những cơn co giật, thậm chí tiếp diễn cả khi bệnh nhân đă được tách riêng về buồng bệnh. Ông đưa ra một kết luận làm bàng hoàng giới khoa học, đó là từ khí động vật không phụ thuộc nhiều lắm vào tính chất của vật dẫn truyền, mà trước tiên là do sợi dây... t́nh cảm. “Chỉ có t́nh cảm mới giải thích được điều này một cách dễ dàng nhất”, bằng chứng là những bệnh nhân quen thuộc của ông cảm nhận hiệu quả hơn.
Lư thuyết về từ khí động vật của Mesmer đă gây những cuộc tranh căi sôi nổi khiến vua Louis XVI (Pháp) phải thành lập 2 hội đồng khoa học để t́m hiểu về chuyện này. Cuối cùng th́ các nhà khoa học đă kết luận rằng chẳng có từ khí động vật nào hết, mà đó là “sự tưởng tượng” của bệnh nhân. Tuy nhiên họ cũng thừa nhận sự tác động tâm lư giữa người này và người khác là có thật và c̣n ghi lại những mô tả cảnh phụ nữ bị rối loạn khi được đàn ông truyền từ khí, cảnh báo việc đó có thể làm tổn hại đến đức hạnh của họ.
Dựa vào lư thuyết trên, người ta đă khám phá ra bí ẩn của “giấc ngủ thôi miên” (người bị thôi miên rơi vào trạng thái nửa thức, nửa ngủ, không co giật, trở nên dễ bảo và phụ thuộc hoàn toàn vào ư thức của người thôi miên nhưng khi tỉnh dậy th́ không nhớ ǵ hết). Người ta cũng khuyến cáo nên “xây dựng t́nh cảm thân mật” giữa bệnh nhân và thầy thuốc, cần coi “bệnh nhân như một phần của ḿnh” th́ việc chữa trị sẽ hiệu quả hơn. Tuy nhiên, do chưa rơ “thân mật” đến đâu, nên nhiều trường hợp đă phát sinh quan hệ t́nh ái làm dư luận lên án.

Thôi miên - tiền thân của phân tâm học
Vào cuối thế kỷ 19, thuật thôi miên lại làm dư luận lên cơn sốt v́ hiệu quả của nó trong điều trị bệnh rối loạn tâm thần như hysteria, libido (những chứng bệnh vào thời kỳ đó được cho là “ma làm”). Freud đă nghiên cứu kỹ về bệnh hysteria và sử dụng thôi miên để giải thoát ức chế t́nh dục của bệnh nhân. Phương pháp ám thị thôi miên của ông nhằm vào sự “thải loại” nhằm giải phóng những tác nhân gây bệnh, giúp bệnh nhân gợi và có thể sống lại những hoàn cảnh bị tổn thương, sau đó xóa đi tác động này.
Trong những nghiên cứu sau đó, ông nhận thấy thôi miên không thể áp dụng chung, thành công chỉ là những trường hợp ngoại lệ và hơn nữa, mối quan hệ h́nh thành trong quá tŕnh thôi miên dễ dẫn đến quan hệ t́nh dục, là một điều cấm kỵ trong quan hệ thầy thuốc-bệnh nhân. Chính ông sau khi chữa cho một bệnh nhân nữ, khi tỉnh giấc ngủ thôi miên, cô ta đă ôm chầm lấy ông làm ông vô cùng bối rối và “khó khăn lắm mới cưỡng lại được”. V́ thế mà ông quyết định từ bỏ thôi miên và khai phá một chân trời mới là “hiện diện đằng sau sự huyền bí của thôi miên”- phân tâm học với những bí mật về vùng tối của cảm xúc.

Nguyễn Tùng Lâm (Theo Hypnose etsuggestion)

[BANTIN]

HOME GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT HỌC TR̀NH HỘI ĐỒNG GIẢNG HUẤN THƯ VIỆN SINH VIÊN VỤ BẢN TIN PHV
For any questions, send Email to:  phvpghh@aol.com
Copyright © 2003. PhatHocVienPGHH. All rights reserved.
Revised: 10/28/06