...... ... .  . .  .  .
MỘT NỀN ĐẠO DÂN TỘC
Nguyễn Văn Hầu


Sản sanh từ ḷng đất mẹ, nền Đại Đạo Bửu Sơn Kỳ Hương và Phật Giáo Ḥa Hảo, tuy bắt nguồn nơi Giáo Lư căn cốt của Đức Thích Ca, trong điểm thêm bằng tinh hoa Khổng Mạnh . . .nhưng sắc thái và tinh thần của Đạo vẫn là sắc thái tinh thần của dân tộc Việt Nam . Cho nên nói đến B.S.K.H., người ta nghĩ ngay đó là Đạo của Dân Tộc, cũng như nh́n qua P.G.H.H., ai ai cũng nhận đó là Đạo của Giống Ṇi .

Điều này có ǵ quan trọng mà cần phải nói ?

- Đọc nhân loại tiến hóa sử, xin thưa rằng, quốc gia nào cũng nâng cao tinh thần dân tộc lên hàng đầu, bởi v́ nó là yếu tố căn bản để quyết định vận mạng thịnh suy, c̣n mất của một nhân chủng .

Nước Việt Nam thân yêu của con Rồng Cháu Tiên sở dĩ tồn tại được đến ngày nay, là nhờ ở tinh thần quốc gia dân tộc đó . Nó hồn nhiên dung dị nhưng biết tự lập, tự cường ; nó từ ḥa quảng ái, nhưng bất khuất trước những bạo lực muốn đè bẹp, rẻ khinh . Nó có thể đồng hóa được bất cứ ai lân la tới nó, chớ quyết không hề để cho ai đồng hóa nó được bao giờ !

Một điều đáng hănh diện hơn cả là nhờ tinh thần dân tộc mà hằng ngàn năm phải học "chí hồ giả dă" và hằng trăm năm bị nhồi nặn trong cái ḷ "a b c", ṇi giống nhỏ bé này vẫn được đồ sộ, vững bền, không có thế lực nào làm sụp đổ được .

Như thế, tính chất dân tộc của P.G.H.H. là một đặc điểm tô bồi cho sự vững bền của quốc gia vậy .

Quan niệm Tiên Rồng

Trong quyển Việt Sử Kinh Nghiệm (1), chúng tôi đă phát huy cái tư tưởng, cực khôn ngoan của ông cha khi chọn Tiên Rồng làm vật tổ tiên . Tiên tượng trưng cho những ǵ linh mẫn, trí tuệ, phi phàm; Rồng tượng trưng cho sức mạnh vô biên, tiềm năng bất tận . Các cuộc kháng cường lân thế như chẻ tre qua những lần phá Tống, b́nh Chiêm, diệt Nguyên và hạ Pháp . . .há không phải là sức mạnh của Rồng thiêng chỗi dậy ? Và những phong cốt hào hoa, bi trí của Nguyễn Trăi khi về ẩn dật ở Côn Sơn, của Trạng Tŕnh Nguyễn Bỉnh Khiêm lúc an tọa trên am Bạch Vân, của La Sơn Phu Tử khi đứng trên ngàn Thiên Nhận mà "thế sự nh́n xem rối cuộc cờ . . ." là ǵ, nếu không cho rằng Tiên phong cốt cách ?

Quan niệm đó tuy chỉ bắt nguồn trên một huyền sử, nhưng thật đă vun quén chẳng ít cho tinh thần Dân Tộc, khiến người Việt, từ mấy ngàn năm, biết sống trên cái bản ngă đặc biệt, rất đáng lấy làm tự hào qua sự góp mặt của họ trên quả địa cầu .

PGHH trong sự sáng khai của Đức Huỳnh Giáo Chủ, luôn luôn tiếp tục phát dương cái quan niệm đó không cho mất mát, phai mờ . Ngài đă thuật hoài ư chí của ḿnh :

Khùng cảm mến truyền câu hồi vị,
Thà làm hiền mà biết non sông .
Điên như ta, Điên giống Tiên Rồng,
Điên gỡ ách xích xiềng thế tục .

Và những lúc ca ngợi anh linh các hàng tử sĩ, Ngài cũng không quên khơi gợi ư thức Lạc Hồng :

Thiệt chẳng hỗ giống ḍng Nam Việt,
Từng nêu cao khí tiết Lạc Hồng .
Đă mang lấy nợ non sông,
Quyết ḷng báo quốc tồn vong sá ǵ !

Quan niệm ấy, nhiều lúc đă được dặn ḍ một cách cẩn thận, rạch ṛi hơn . Chẳng hạn, trong bài Trao lời cùng Ông Táo, Ngài viết :

Thần rán sức ra công khuyên dỗ,
Ǵn thuần phong mỹ tục của Rồng Tiên .
Tập ở ăn theo nết Thánh Hiền,
Ḷng tu tỉnh, ḍm Phật Tiên nối chí .

Cho đến lúc đi khuyến nông, thuyết giáo mọi người lo làm ăn, tu học, Ngài cũng không quên kêu gọi, nhắc nhở đến cái đức chịu đựng cần cù của ṇi giống Rồng Tiên :

Gởi một tấc ḷng son nhắn nhủ,
Khuyên đồng bào hăy rủ cho đông .
Nắm tay trở lại cánh đồng,
Cần lao nhẫn nại Lạc Long tổ truyền .

Quan niệm Tiên Rồng bàng bạc trong Thi Văn Sấm Kệ P.G.H.H. đă nói rơ lên ư thức quốc gia được sùng thượng nơi đây, để đóng góp cho tinh thần dân tộc đặc biệt của người Việt mỗi ngày mỗi thêm vững mạnh .

Giữ nền nếp cũ

Hoằng khai Chánh Pháp giữa thời kỳ mà quần chúng quá ư đọa lạc bởi sự cám dỗ của vật chất văn minh, Đức Huỳnh Giáo Chủ rất lưu tâm đến sự bảo tồn nền xưa nếp cũ . Những ǵ lố lắng, phiền phức, làm trở ngại cho việc tu học và sự tiến bộ quốc gia, Ngài đều khuyên nên gạt bỏ . Nhưng những ǵ đáng gọi là thuần phong mỹ tục, cần ǵn giữ cho khỏi mất ṇi, Ngài hô hào nên theo .

Tục lệ thờ cúng tổ tiên, sùng phụng các anh hùng liệt nữ là tục lệ tốt, Ngài luôn luôn ca ngợi và khuyến khích tŕ hành .

Trung với hiếu ta nên trau trỉa,
Hiền với lương bổn đạo rèn ḷng .
Thường nguyện cầu siêu độ tổ tông,
Với bá tánh vạn dân vô sự .
            (Kệ Dân)

Tử v́ nước c̣n ghi linh miễu,
Thác v́ đời thanh sử danh bia .
Mũ cánh chuồn đai giáp mang hia,
Tuy thô kịch mà tâm chánh trực
            (Diệu Pháp Quang Minh)

Đối với người vong bản, hủy hoại phong hóa, trong bài Ǵn tục cổ, Đức Giáo Chủ ngỏ ư chất vấn họ để cảnh cáo chung :

Cũng đồng dân Việt cũng màu da,
Sao lại chê bai thói tục nhà ?

Đối với hàng thanh niên nam nữ, dễ bị lôi cuốn theo trà lưu mới mà quên gốc, Ngài kêu gào :

Trai trung liệt đáng trai hiền thảo,
Gái tiết trinh mới gái Nam trào .
Lời thánh hiền để lại biết bao,
Sao trai gái chẳng coi mà sửa

Trong bài Dặn ḍ bổn đạo, Đức Huỳnh Giáo Chủ cũng có lúc đă phải thở than :

An-Nam phong hóa lễ nghi,
Đời nay văn vật bỏ đi chẳng ǵn .
Măng lo chế nhạo chống ḱnh,
Chẳng trau đạo đức mà ǵn thôn hương .
Ta đây dường thể như lươn,
Cứu dân chẳng nệ nắng sương lấm đầu !

Đức Phật Thầy Tây An chủ trương để tóc, để râu, ḥa đồng phong cốt như người đời trong khi Ngài là nhà lănh đạo tôn giáo, được thế nhân tôn xưng là hoạt Phật, th́ Đức Huỳnh Giáo Chủ cũng đă tuyên bố :

Tu đầu tóc không cần phải cạo,
Miễn cho rồi cái đạo làm người .

Bởi vậy ta không lấy ǵ làm lạ khi thấy tín đồ P.G.H.H. từ cấp trị sự cho đến quư vị giảng viên, từ những người trụ tŕ tại các chùa chiền cho đến các hành giả tại gia chuyên tŕ tu niệm, đều không một ai thế phát (2) .

Ngừơi tín đồ P.G.H.H. được tùy tiện trong sự ḥa hợp với mọi người trên phương diện h́nh thức như vừa nói, chớ không có việc bắt buộc phải để tóc thật dài, hay là cạo tóc đi .

Đến như y phục cũng thế, họ không đấp y, không bày ra lễ phục nào khác hơn một cái áo tràng dà mặc trong thời cúng tại gia, và mặc quốc phục khi hành đại lễ . Chính Đức Huỳnh Giáo Chủ trong lúc chu du khuyến nông thuyết Pháp, Ngài cũng chỉ mặc quốc phục chớ không hề có dùng một thứ đạo phục nào .

Nuôi dưỡng tinh thần quốc gia

Đă bảo tồn nền nếp, không để cho tàn hoại đi những sắc thái đặc biệt của dân tộc, Đức Giáo Chủ c̣n dưỡng nuôi, hun đúc tinh thần quốc gia . Ai có nghiên cứu Sấm Kinh P.G.H.H. sẽ thấy điều nầy nhan nhản khắp nơi .

Trong giáo lư Tứ Ân, có ân thứ hai được đặt trọn vẹn cho đất nước . Ngài phán dạy :

"Sanh ra, ta phải nhờ tổ tiên cha mẹ, sống, ta nhờ đất nước quê hương . Hưởng những tấc đất, ăn những ngọn rau, muốn cho sự sống được dễ dàng, giống ṇi được truyền thụ, ta cảm thấy có bổn phận phải bảo vệ đất nước khi bị kẻ xâm lăng dày đạp . . ."

Ngài c̣n tha thiết kêu gọi tín đồ hăy cố gắng tránh hẳn những điều ǵ có tánh cách sơ xuất, có thể làm cho nước nhà đau khổ, và đừng giúp sức cho kẻ ngoại địch gây sự tổn hại cho đất nước, nếu ḿnh chưa gặp thời cơ thuận tiện đứng ra giúp nước một cách tích cực .

Ngài cũng phơi giăi can tràng trong bài Thiên Lư ca :

Thương sanh chúng đ̣i cơn dạ ngọc,
Ta quyết ǵn chủng tộc giang sơn .
Ta Khùng mà chẳng có cơn,
Cũng không có tánh giận hờn bá gia . . .

Tinh thần quốc gia lại được vung quén, trưởng dưỡng hơn nữa, mỗi khi Đức Huỳnh Giáo Chủ có dịpp đối cảnh sinh t́nh . Đây là bài Bánh ḿ, khi Ngài nghe thấy tiếng rao ḿ lănh lót của ai vẳng lên ngoài cổng :

Ḿ kia gốc phải nước ḿnh không ?
Chiếc bánh năo nùng mùi khách lạ,
Bát cơm đau đớn máu cha ông .
Văn minh những vỏ trưng ba mặt,
Thắm thía tim gan ứa mấy ḍng .
Nhớ lại bảy mươi năm trở ngược,
Say ḿ lắm kẻ bán non sông !

Từ hậu bán thế kỷ 19 cho đến tiền bán thế kỷ 20, trong t́nh trạng nước nhà bị thực dân cai trị, ngoại trừ những phong trào kháng Pháp tranh thủ độc lập do các nhà ái quốc đề xướng, phần đông đồng bào ta v́ hoàn cảnh sinh hoạt, v́ áp lực nghiệt ngả của thực dân, nên đành để cho tinh thần quốc gia ngủ quên theo số phận của người dân bị trị . Đức Huỳnh Giáo Chủ, trong t́nh thế đó, đă phải t́m lấy mọi cơ hội, mọi cảnh ngộ để đánh thức nhân dân .

Trông cờ tam tài của Pháp phất phới trên nền trời , Ngài liên tưởng ngay đến cảnh quốc phá gia nguy, mà ngâm câu "gặp cảnh vong bang úa ruột" . Và khi thấy ông địa-sành ngất ngưỡng ngồi cao, thản nhiên trước thăng trầm thế sự, th́ nhẹ nhàng mát mẻ mà nhắc khéo trong một bài thơ tứ tuyệt :

Bảnh chọe ngồi chơi sướng hỡi ông !
Tâm lành sao chẳng tiếp non sông ?
Nhân dân bốn phía đương đồ thán,
Vui sướng chi mà lại tỉnh không ?

Đôi khi, để kéo lại những tâm hồn "nghinh tân" thái quá mà phủ nhận tất cả những ǵ cố hữu của giống ṇi, Đức Huỳnh Giáo Chủ cũng đă mượn lôi thi ca trào phúng tế nhị mà cảnh giác người đời . Bài Vịnh quạt máy sau đây đă thuyết minh điều mà chúng tôi vừa nói :

Khoa học đời nay thật khéo cho,
Bày ra cái quạt chạy vo vo .
Tranh quyền tạo hóa nồng thay lạnh,
Đông Á lần hồi phụ quạt mo .
        oOo
Có tiền mua lấy cũng nên cho,
Tủ sắt c̣n đầy con gió vo .
Nhưng ngặt khan dầu e hết điện,
Trở về lối cũ lượm cau mo !
        oOo
Cau mo chừng ấy đắt tiền cho,
Ngóng cổ thêm dài hút gió vo .
Chủ khách ngẩn ngơ cơn nóng bức
Thôi th́ "toa mỏa" tạm dùng mo .

C̣n ǵ thắm thía hơn nữa khi dùng lối "nói khéo" như trên mà bảo toàn những ǵ của dân ḿnh vốn có từ ngàn xưa chẳng mất !

Nhưng ái quốc mà không bài ngoại, và tồn cổ mà không phải câu chấp cổ lệ lỗi thời, mới là chuyện đáng quan tâm . Đó là điều mà chúng tôi sẽ đề cập ở một đoạn sau .

Tính chất giản dị trong việc thờ cúng là tính chất dân tộc

Trong tác phẩm Bản ngă người Việt (3), chúng tôi đă nói lên tâm t́nh giản dị hồn nhiên của người dân Việt Nam .

Với đặc tính đó, P.G.H.H. đă không chấp nhận những nghi lễ quá rườm rà phiền toái có thể gây tốn kém vô ích và sai xa bản thể thanh tịnh vô vi của Phật Giáo .

Người tín đồ P.G.H.H. trong việc trang trí chỗ thờ phượng thật hết sức giản dị tinh khiết . Cư sĩ tại gia P.G.H.H. chỉ chú trọng vào ba nơi thờ chánh là Bàn Thông Thiên (đặt giữa trời), Bàn Thờ Ông Bà, và Bàn Thờ Phật (đặt trong nhà) . Trong trường hợp giản dị tối đa, người tín đồ P.G.H.H. có thể tưởng niệm trong ḷng ḿnh cũng đủ .

Ở ruộng đồng cũng niệm vậy mà,
Phật bất chấp, không nài thời khắc .

Việc cúng Phật, theo quy tắc chính yếu của đạo, là không cúng bằng vật ǵ khác hơn bông hoa và nước lă, đèn hương . Nhưng nếu người tu không đủ phương tiện vật chất hoặc điều kiện thận tiện th́ được phép giảm chế tất cả . Chính Đức Huỳnh Giáo Chủ đă dạy các tín đồ của Ngài : "Có nhang th́ đốt, không có th́ nguyện không" .

Cái bản nhiên giản dị của dân tộc từ thời cổ sơ cho măi măi đến về sau, được giữ lại trong tính chất hồn nhiên của P.G.H.H. . Hăy nghe những lời giảng dạy của Đức Huỳnh Giáo Chủ trong việc thờ tự :

"Nếu trong nhà chật, nội bàn Thông Thiên với một lư hương không cũng được, bởi v́ sự tu hành cốt ở chỗ trau tâm trỉa tánh hơn là do sự lễ bái ở ngoài .

C̣n người nào có cốt Phật trong nhà, để vậy cũng đặng, h́nh tượng bằng giấy không nên chừa lại và phải đốt đi .

Kẻ nào ở chung đậu với người khác không có tu hiền, hoặc nhà cửa nhỏ hẹp quá không có chỗ thờ phượng th́ đến giờ cúng kiế chỉ vái thầm và niệm Phật trong tâm cũng được ."

Nhưng giản dị không có nghĩa là bỏ đi tất cả lễ nghi khuôn phép . Giản dị là để cho "ḷng tin tưởng trở lại tâm hồn hơn ở vào sự hào nháng bề ngoài" mà thôi . Mà ḷng tin tưởng trở lại tâm hồn tức là người tu phải chứng ngộ được ḷng chí thành của ḿnh . Chính điều đó mới là sự tối quan trọng để cho hành giả đắc đạo, chứ việc cúng dường cũng vẫn không có ǵ là cần thiết lắm . Đức Huỳnh Giáo Chủ có nói :

Tới với ta chớ đem đồ cúng,
Chỉ đem theo hai chữ thành ḷng .

Xem thế th́ đủ rơ cái hồn nhiên dung dị, vốn có của dân tộc và hiện thấy trong P.G.H.H/ không phải là không cần thiết .

Sấm Giảng với đặc tính dân tộc

Sau ngày nhân dân Việt Nam giành lại chủ quyền cho quốc gia, trong lănh vực văn hóa, người ta đă biết chú trọng đặc biệt về dân tộc tính .

Một bài thơ, một áng văn, một bức họa . . ., mà thiếu dân tộc tính sẽ bị xem như một vật thể không có hồn linh, và giá trị của nó, do đó, sẽ coi là thấp kém .

Những câu ḥ miền Nam, miền Trung, những bài vè, bài hát ru em cho đến những vở ca kịch, hát bộ, thường được ngừời ta đem ra nghiên cứu, tán thán những cái hay cái đẹp của các nhà thi văn vô danh . Công việc làm đó không phải dài ḍng kể lể, chắc ai cũng đồng thấy nên làm .

Riêng trong Sấm Kinh P.G.H.H. thật là đầy đủ những tính chất kia . Nội cái giọng đọc của những câu kinh PGHH, cũng đă là cái giọng thâm trầm tha thiết của tính chất dân tộc xứ ḿnh rồi .

Ai có về miền Tây Nam Phần, qua các Độc Giảng Đường, hoặc từng theo dơi những buổi phát thanh P.G.H.H. trên các đài vô tuyến truyền thanh Sài G̣n và Ba Xuyên sẽ nghe được những giọng ngâm đặc biệt đó .

Giọng ngâm đó không hẳn là giọng ḥ miền Nam . Cũng không đúng là khúc hát nam-ai hay nam-b́nh xưa cũ trên sân khấu hát bộ đă mang ảnh hưởng Chiêm Thành . Nó tha thướt, trầm trầm, dễ khơi gợi cảm xúc cho người nghe và dễ làm người ta thắm thía đến cảm thông ư nghĩa của câu văn phô diễn .

Nó là một giọng điệu phát xuất từ căn cốt của một điệu hát văn . Văn có nghĩa là bài thơ, một lối văn vần . Đó là một lối hát có giọng buồn, cũng gọi là hát văn, hay tiếng văn viết trong tuồng hát bội với tính chất đặc biệt Việt Nam .

Bởi vậy, nghe tiếng đọc Giảng Kinh của P.G.H.H. th́ người nghe cơ hồ đă nghe được cái ǵ đặc biệt của ṇi giống ḿnh . C̣n đến khi thưởng thức những thi, ca, văn chú, trong nguồn Sấm Kệ P.G.H.H., người ta sẽ thấy được những ǵ vốn có của nước non nhà .

Ở đây không có vần điệu nào khác lạ hơn những vần điệu quen thuộc của người dân Việt Nam . Cũng lục bát, song thất lục bát, thất ngôn, ngũ ngôn, Đức Huỳnh Giáo Chủ đă làm nổi bật được thần tính và hồn tính của những lời khuyên răn giáo lư . Người đọc Kinh Giảnh P.G.H.H. sẽ có cảm nghĩ là ḿnh đang đọc một bài vè, một đoạn thơ, một khúc ngâm hay vài câu ca dao qua tiết điệu du dương trầm bổng .

Nầy là tính chất của một bài vè :

Ngồi Khùng trí đoái nh́n cuộc thế,
Thấy dân mang sưu thuế mà thương .
Chẳng qua Nam Việt vô vương,
Nên tai ách xảy ra thảm thiết .
Bạc không cánh đổi thay chẳng xiết,
Vàng bị nghèo mấy chiế chẳng c̣n .
Mới mấy năm sao thấy hao ṃn,
Mùa màng thất đói đau không thuốc .

Này là Đường thi vận luật :

Cương thường gánh nặng trai ǵn trọn,
Tơ tóc vai quằn gái vẹn phân .
Nợ nước văn chương toan báo đáp,
Ơn nhà đạo đức quyết đền ân . . .

Và này là tứ tuyệt thất ngôn :

Thấy dân thấy nước nghĩ mà đau,
Quyết rức cà sa khoát chiến bào .
Đuổi bọn xâm lăng ǵn đất nước,
Ngọn cờ độc lập phất phơ cao .

Và nầy là khuôn rập của ca dao lục bát :

Hạ nguơn nay đă hết đời,
Phong ba biến chuyển đổi dời gia cang .
Năm mèo kỷ măo rơ ràng,
Khắp trong thiên hạ nhộn nhàng xiết chi . . . .

C̣n thật nhiều . Không làm thể nào mà dẫn cho hết được những đoạn, những câu mang tính chất và ư nghĩa dân tộc trong một thiên biên khảo ngắn .

Có thể nói trong trên 500 trang của quyển Thi Văn Sấm Giảng Toàn Bộ do Đức Huỳnh Giáo Chủ viết ra, làmột số lớn những ǵ hô hào, cổ vơ cho tinh thần dân tộc vậy .

Dân tộc nhưng đại đồng

Đă có một vài người từ trước, khi nh́n qua một đôi quyển Sấm Giảng P.G.H.H. với những nhận xét sơ sài, chưa kịp suy nghĩ tế vi, vội cho rằng v́ có nhiều tính chất địa phương, mà giáo nghĩa e sẽ hẹp ḥi g̣ bó !

Không . Người ta đă nhận định không nổi rồi, khi đă nhận định như thê !

Tính chất dân tộc của P.G.H.H. nó không hề trái với chủ trương đại đồng của người sáng lập ra nó . Mặc dầu ta thấy giáo lư P.G.H.H. có bảo tồn cổ tục, có bảo vệ quốc gia, có hưng truyền đạo cũ và có tŕ thủ những lề lối thi ca căn cốt của giống ṇi . . .nhưng bảo tồn cổ tục không có nghĩa là nắm giữ cả những hủ tục, cũng như bảo vệ quốc gia đâu cứ phải là bài ngoại, bế quan ! Chính những nghi lễ rườm rà bề bộn, làm tốn kém và mất th́ giờ, Đức Huỳnh Giáo Chủ đă quả quyết cắt rời khỏi đạo ; và những điều ǵ mới mẻ mà hay ho, không phải là cặn bả của văn minh vật chất, không làm trở ngại cho bước tiến của quê hương, Ngài đều công nhiên thừa nhận hay khuyến khích nên làm . Đây :

Đối với khoa học Ngài nói :

"Sự hiểu biết về khoa học không cản trở sự tu hành và nó giúp cho ḿnh nghiên cứu Phật Đạo một cách rành rẽ".

Đối với thể dục, Đức Giáo Chủ khuyên :

"Nên luyện tập những môn thể dục nào hợp với sức khỏe nếu ḿnh muốn, bởi v́ xác thịt có khỏe mạnh, tinh thần mới sáng suốt, như vậy ḿnh mới có thể làm đạo nghĩa một cách đắc lực" .

Đối với nhân loại trên mặt địa cầu, Ngài chủ trương :

"Ngoài đồng bào, ta c̣n có thế giới người đang cặm cụi cần lao cung cấp những điều nhu cầu cần thiết . . .Nếu không có nhân loại, thử hỏi dân tộc ta ra như thế nào ?

. . .Thế nên dân tộc ta phải nhờ đến nhân loại, nghĩa là nhờ đến dân tộc khác và phải biết ơn họ . Hăy nghĩ đến họ cũng như ḿnh nghĩ đến ḿnh và đồng chủng ḿnh".

Thật ra, c̣n vô số bằng chứng để nói được cái tinh thần mở rộng sự ḥa hợp, cái tính chất muốn vươn lên cho vượt được thời gian và không gian trong Sấm Kinh P.G.H.H. .

Trong một bài thơ viết tại khu chiến miền Đông giữa một ngày Tết, Đức Giáo Chủ đă thố lộ ḷng khát khao cho con dân đất Việt chóng tiến đến cơi đại đồng . Ta hăy nghe Ngài chuốc chén :

Tặng bạn ngày xuân chén rượu nồng,
Uống rồi vùng vẫy khắp Tây Đông .
Đem nguồn sống mới cho nhân loại,
Để tiến tiến lên cơi đại đồng .

oOo

Nh́n qua sắc thái P.G.H.H., ta không thể phủ nhận được đây là nền đạo của dân tộc VN .

Xuất phát từ ḷng dân tộc, đồng hóa các tư tưởng ngoại lai, để biến thành chất liệu dân tộc rồi giữ ǵn những ǵ tốt đẹp thật sự của dân tộc, không để cho nó tiêu hao tàn hại đi, một lần nữa chúng ta có thể quả quyết P.G.H.H. là một nền đạo dân tộc .

Nhưng, c̣n có một điều đáng ghi nhận nữa là tính chất dân tộc đó không hề bị đống khung trong một cái vỏ "cô lậu quả văn" mà một tính chất phóng khoán vượt bực, bao giờ cũng muốn đem nguồn sinh lực siêu nhiên, đầy đạo lư của ḿnh mà :

Đưa nhân loại đi vào ṿng hạnh phúc .

Nguyễn Văn Hầu 

 

              [BANTIN]

HOME GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT HỌC TR̀NH HỘI ĐỒNG GIẢNG HUẤN THƯ VIỆN SINH VIÊN VỤ BẢN TIN PHV
For any questions, send Email to:  phvpghh@aol.com
Copyright © 2003. PhatHocVienPGHH. All rights reserved.
Revised: 06/10/07