FAST FOOD hay FAT FOOD

NGUYỄN THƯỢNG CHÁNH, DVM


Fast food là một hiện tượng đặc thù của xă hội Bắc Mỹ. Chỉ riêng tại Hoa Kỳ cũng có trên 300.000 nhà hàng Fast Food các loại...V́ sao kỹ nghệ nầy quá phổ biến như vậy? Câu trả lời rất đơn giản là, ăn Fast Food vừa ngon, vừa tiện, vừa nhanh và lại cũng vừa túi tiền của mọi người! Fast Food không ngừng phát triển và bành trướng thêm lên mỗi ngày. Sự thành công nầy một phần cũng nhờ tính chất b́nh dân của nó, và cũng như sự đáp ứng mạnh mẽ của quần chúng các giới, nhất là giới choai choai và trẻ em. Nói về quảng cáo, khuyến măi th́ rất là khoa học và rất táo bạo. Mua một tặng một, mua món nầy tặng thêm món khác, tặng phiếu ăn miễn phí, tặng phiếu đổ xăng, xổ số rút thăm trúng quà hoặc trúng những giải thưởng đáng giá như những chuyến du lịch chẳng hạn! Mục đích quảng cáo thường nhắm vào giới khách hàng trẻ tuổi và giới thiếu nhi, như tặng đồ chơi, h́nh tượng, posters mang h́nh các tài tử, các lực sĩ tên tuổi đang sáng chói…Họ cũng thỉnh thoảng bảo trợ các cuộc tranh tài thể thao, các công tŕnh có tính cách phúc lợi công cộng tại địa phương vv… Họ thường xuyên nghiên cứu thêm những sản phẩm mới, những món ăn mới lạ để thích nghi vào thị hiếu và tập tục ăn uống của từng quốc gia. Fast Food ngày nay đă vượt khỏi ranh giới Bắc Mỹ để có mặt khắp năm châu bốn biển! Fast Food đă trở thành một sắc thái tiêu biểu trong cuộc sống của chúng ta. Kỹ nghệ Fast Food được trang bị với đầy đủ các pḥng thí nghiệm về dinh dưỡng thật tiên tiến, họ có cả một đại học, nhiều trung tâm nghiên cứu hiện đại để huấn luyện nhân viên. Đọc đến đây chắc các bạn cũng đă h́nh dung được một vài tên tuổi nổi bật của ngành kỹ nghệ thức ăn nhanh nầy rồi!.

Mặt Trái Của Fast Food
Các nhà dinh dưỡng học đều cho rằng Fast Food chứa nhiều Calories (ăn nhiều dễ bị mập ph́ đó!), nhiều đường, nhiều muối sodium, nhiều chất béo, cũng như nhiều cholesterol. Ăn Fast Food thường xuyên rất có hại cho sức khỏe.

- Calories: để duy tŕ một sức khỏe tốt, The American Heart Association khuyến cáo mỗi ngày chúng ta cần:

* tổng số Calories do thức ăn, thức uống đem vào là 2000 Calories, trong số nầy năng lượng do chất béo tạo ra phải dưới 30%. Nên hạn chế số chất béo ăn vào không được hơn 70 gr/ngày (1 gr chất béo tạo ra 9 Cal). Muốn tính nhu cầu năng lượng th́ lấy số cân nặng bằng pounds nhân cho 15 cho người năng hoạt động và cho 13 nếu là người tà tà ít hoạt động.

- Cholesterol do thức ăn mang vào không được quá 300 mg.

Các chất bột đường (carbohydrate), đạm (Protein), và chất béo (Lipid, fat) đều tạo ra năng lượng Calories. Trên nguyên tắc, nếu số Calories ăn vào nhiều hơn nhu cầu cần thiết th́ sẽ dễ bị lên cân và mập ph́ ra. Muốn giảm cân th́ phải ăn ít lại hoặc phải vận động hay tập thể dục thường xuyên để đốt bớt số Calories thặng dư.

- Đường và chất bột đường (Carbohydrate): đường (sucrose, saccharose) thường có nhiều trong bánh, kẹo, cà rem, chocolat và trong các loại nước ngọt có gaz. Trong sữa ḅ, đường là lactose,và đường của trái cây là fructose. Chất bột đường là tinh bột, bánh ḿ, khoai tây và các loại pasta vv…Về mặt năng lượng, mỗi 1gr đường hoặc chất bột đường đều tạo ra 4 Calories (kcal). Mỗi lon Coca hay Pepsi 355ml, loại regular có chứa lối 8- 9 muỗng café đường, với số năng lượng tạo ra là khoảng 180 Cal. Vấn đề quan trọng của fast food là những loại thực phẩm có chỉ số đường huyết hay glycemic index (GI) quá cao...GI là vận tốc chuyển hóa của đường hay carbohydrate ra thành glucose để vào trong máu. Một thức ăn có GI càng cao th́ đường lượng trong máu càng tăng nhanh. Trong fast food, những thực phẩm có GI cao là các loại đường cát, bánh ḿ và các loại bánh làm từ bột quá trắng, quá nhuyễn và quá tinh khiết, các loại nước ngọt như coca, pepsi, các loại bánh biscuits, cookies, crackers, khoai tây, chip, fries, donuts, muffins, bagel, và beer (có đường maltose). Đường lượng tăng càng nhanh th́ tuyến tụy tạng (pancreas) tiết càng nhiều Insulin để giúp đem glucose vào tế bào nhằm mục đich tạo năng lượng và rút đường huyết xuống mức b́nh thường. Ở bệnh tiểu đường loại II, tức bệnh chúng ta thường hay gặp nhất, tế bào đôi khi thay đổi “ổ khóa” nên “ch́a khóa” Insulin không thể mở cửa để đem đủ số glucose cần thiết vào trong tế bào, người ta gọi là Insulin Intolerance. Glucose trong máu c̣n quá nhiều (hyperglycemia) nên tụy tạng vẫn phải tiếp tục tiết thêm Insulin hoài (hyperinsulinism). T́nh trạng nầy càng trầm trọng hơn đối với những người đă bị mập ph́ sẵn cũng như đối với người ít chịu vận động và tập thể dục thường xuyên. Insulin, không những chỉ giúp đem glucose vào tế bào, mà nó cũng c̣n làm giới hạn việc loại bỏ chất béo trong cơ thể...Ngoài ra sau bữa ăn, chất bột đường carbohydrate cũng kích thích cỏ thể sản xuất ra chất enzyme Lipoprotein lipase (LPL). Chất sau nầy có khuynh hướng làm gia tăng sự tích tụ và tồn trữ của mỡ.

- Muối Sodium. Hằng ngày chúng ta đều cần một lượng muối tối thiểu để thay thế và bù đấp lượng sodium đă được cơ thể sử dụng trong công việc biến dưỡng của nó.Đây là muối ăn sodium chloride mà chúng ta dùng để nêm nếm đồ ăn.

Nhu cầu sodium của cơ thể là từ 1000-3000mg/ngày, tương đương với ½ - 1 muỗng café muối bọt. Muối bếp chứa 40% sodium…Sodium không những chỉ có ở muối ăn mà thôi, chúng c̣n có thể hiện diện dưới dạng muối ẩn trong các loại thực phẩm biến chế theo lối công nghiệp, trong thịt nguội, trong đồ hộp như sodium benzoate, sodium nitrite (trong sausage, hot dog, smoked meat, salami, lạp xưỡng vv…), sodium acid pyrophosphate, sodium bicarbonate (bột nổi để làm bánh, baking powder ), sodium phosphate và monosodium glutamate (MSG ) tức là bột ngọt. Ăn nhiều muối quá có thể có hại cho tim, cho thận và có thể làm gia tăng áp suất động mạch dễ đưa đến tai biến mạch máu năo (stroke).

- Chất béo băo ḥa (saturated fat): thực phẩm chứa nhiều chất béo là nguyên nhân làm gia tăng lượng cholesterol trong máu, xơ cứng động mạch (atherosclerosis), tăng áp huyết và làm tắc nghẽn mạch vành nuôi tim, dẫn đến các chứng bệnh về tim mạch như làm đau thắt ngực (infarctus), hoặc gây tai biến mạch máu năo...Chất béo băo ḥa là chất béo xấu. Loại nầy thường có nhiều trong thịt, mỡ của các loài động vật, và trong bơ sữa. Thực vật chứa rất ít chất béo băo ḥa, ngoại trừ dầu dừa (coconut oil), nước cốt dừa (coconut cream, coconut milk) và dầu cọ (palm oil) đều chứa một tỉ lệ chất béo băo ḥa thật là cao. Hăy cẩn thận đối với 3 chất nầy!

- Cholesterol là ǵ? Đây là một loại chất béo. Cholesterol không tạo ra năng lượng. Nhiệm vụ của cholesterol là giúp tạo ra những hormones (estrogen, androgen, progesteron, cortison vv…). Cholesterol cần thiết cho hoạt động của hệ thần kinh, cho sự thành lập màng tế bào, cũng như trong việc sản xuất ra các muối mật giúp cho sự tiêu hóa… Phần lớn 80% Cholesterol do gan sản xuất ra, phần c̣n lại do thực phẩm gốc động vật đem vào từ bên ngoài. Cholesterol có nhiều trong thịt, mỡ, da gà, trong đồ ḷng (tim, gan, bao tử, thận, óc), trong cá, tôm, tép, cua, ṣ, trong ḷng đỏ hột gà, trong sữa ḅ, bơ, cheese, creams vv… Chất béo băo ḥa có khuynh hướng kích thích gan sản xuất thêm nhiều cholesterol và làm tăng hàm lượng chất nầy trong máu. Ở người có sức khỏe tốt, cơ thể tự điều tiết sự sản xuất cholesterol và giữ hàm lượng ở mức độ b́nh thường. Trong máu, cholesterol được chuyển vận bởi 2 loại Lipoprotein. Nếu được chuyển vận bằng loại Lipoprotein có tỷ trọng cao th́ được gọi là high density lipoprotein (HDL), đó là cholesterol tốt...Ngược lại, nếu được Lipoprotein có tỷ trọng thấp, low density lipoprotein (LDL) chở th́ gọi là cholesterol xấu…Một tỷ lệ cholesterol xấu LDL quá cao, là một trong nhiều nguyên đưa đến t́nh trạng nghẽn mạch và các bệnh chứng về tim mạch nói chung … Cholesterol tốt HDL giúp vào việc chuyển vận cholesterol xấu từ mạch máu để đem bớt về gan.

-Triglyceride là ǵ? là một loại chất béo rất cần thiết cho cơ thể và là nguồn năng lượng chính yếu được dự trữ trong các mô mỡ. Trigyceride phần lớn do thực phẩm mang vào và phần c̣n lại do cơ thể tự tổng hợp qua tiến tŕnh chuyển hóa năng lượng. Trong máu, Triglyceride được một loại lipoprotein có tỷ trọng thật thấp chuyển vận, đó là VLDL (very low density lipoprotein)...Cũng như chất béo băo ḥa, triglyceride là một loại lipid rất xấu. Hàm lượng Triglyceride cao trong máu sẽ dẫn đến các bệnh về tim mach. Bánh, kẹo ngọt, đường và rượu đóng vai tṛ quan trọng trong việc làm tăng Triglyceride trong máu. Vận động và tập thể dục thường xuyên sẽ làm giảm Triglyceride xuống đồng thời cũng giúp làm tăng cholesterol tốt lên và làm giảm cholesterol xấu xuống!
- Chất béo Trans (Trans fat) là ǵ? Kỹ nghệ thực phẩm và bánh kẹo thường sử dụng những loại dầu thực vật đặc biệt trong việc sản xuất. Các dầu nầy được cho thêm Hydrogen qua phương pháp Hydrogenation, nhằm mục đích đem chúng từ thể lỏng sang thể bán lỏng hoặc thể rắn chắc. Đặc điểm của dầu hydrogenated là giúp cho món hàng không trỉnh mỡ mà tươi ráo và hấp dẫn người tiêu thụ. Phương pháp hydrogenation đă làm sinh sản ra một loại chất béo không băo ḥa rất xấu, đó là Trans fat. Nếu các bạn thấy trên nhăn hiệu sản phẩm có đề những câu như Shortening, hydrogenated, partially hydrogenated vegetable oil th́ chắc chắn là nó có chứa cả khối Trans fat trong đó rồi. Trên nhăn hiệu dinh dưỡng (Nutrition Facts) chúng ta thường thấy có ghi Total fats (tổng số chất béo), Saturated (chất béo băo ḥa), cholesterol, monounsaturated (chất béo không băo ḥa dạng đơn thể, có nhiều trong dầu olive, dầu canola hay colza) và polyunsaturated (không băo ḥa dạng đa thể, có nhiều trong dầu hoa hướng dương sunflower, dầu đậu nành soya, dầu bắp)…Tại Canada, bắt đầu từ năm 2006, chất béo Trans phải được ghi trên nhăn hiệu sản phẩm. Chất béo không băo ḥa (unsaturated) có nhiều trong các loại dầu thực vật và được xem như những chất béo tốt…Trans fat có rất nhiều trong bánh ngọt, donuts, muffins, trong các loại kẹo, chocolates, chips, cookies, crackers, bánh ḿ croissants, peanut butter, và cả trong margarine loại cứng được làm từ dầu hydrogenated vegetable oil v.v… Chất béo Saturated fat và Trans fat, cả hai đều rất xấu.

Vài con số tiêu biểu:
Mc Donald’s:
- Hamburger (100 g): Calories 246 / Fat 7.9 / Carbohydrate 31g
- Cheeseburger (121g): Cal 320 / Fat 10g / Carb 35g
- QuarterPound with cheese (200 g): Cal 530 / Fat 30g / Carb 38g
- Big Mac (216 g): Cal 560 / Fat 31g / Carb 45g
- Chicken Mc Nugget (6): Cal 290 / Fat 17g / Carb 15g
- Egg Mc Muffin (136 g): Cal 290 / Fat 12g / Carb 27g
- Fries (medium 111g): Cal 354 / Fat 17g / Carb 47g

Burger King:
- Whopper (270 g): Cal 640 / Fat 39g / Carb 45g
- Whopper with cheese Cal 1010 / Fat 67g / Carb 47g
- Big fish Sandwich: Cal 720 / Fat 43g / Carb 59g
- French fries (116g): Cal 400 / Fat 21g / Carb 50g
- Chocolate shake (284g): Cal 320 / Fat7g / Carb 54g

KFC:
- Chicken breast (153g): Cal 400 / Fat 24g / Carb 16g
- Cole Slaw (145g): Cal 180 /Fat 9g / Carb 21g

Domino’s Pizza:
- 1 slice thin crust cheese (99g): Cal 253/ Fat 11g / Carb 29g

Taco Bell:
- Burrito Supreme ( 9 oz): Cal 440 / Fat 19g / Carb 51g
- Taco Salad (19 oz): Cal 850 / Fat 52g / Carb 65g

Subway:
- 6”Classic Italian sandwich: Cal 688 /Fat 39g / Carb 47g

Fast food hay Junk food?

Junk food (tạp phẩm?) là danh từ người ta thường dùng để gán cho các loại thức ăn và thức uống vô bổ v́ chúng chứa toàn là colories rỗng (empty calories).

Nét chính của junk food là nhiều đường (bánh, kẹo, chocolate), nhiều mỡ dầu, nhiều Trans fat, nhiều hóa chất bảo quản, nhiều muối (thí dụ các gói Chip), nhiều gaz (pepsi, coke, soda vv…) nhưng lại chứa rất ít, hoặc không có các chất xơ, khoáng và vitamins...Thật ra rất khó phân biệt ranh giới giữa junk food và fast food….Junk food có thể là fast food và ngược lại. Xă hội Âu Mỹ đă bị Fast food và junk food tràn ngập khắp mọi nơi!

Fast food và Slow food

Phong trào Slow food (thức ăn chậm) đă được khởi xướng lên đầu tiên ở bên Ư vào năm 1989… Ngày nay, phong trào nầy đă lan rộng khắp thế giới. Phương châm của họ là: Ê ! hăy chậm chậm lại nào (Stop, slow down). Hăy sống cho thoải mái, cho chậm răi để có th́ giờ thưởng thức đúng mức hương vị các món ăn thuần túy của quê hương ḿnh. Đối với Tây phương, họ kêu gọi mọi người nên trở về nguồn với những món ăn chế biến từ những nguyên vật liệu nuôi trồng theo lối thiên nhiên không có trụ sinh và hóa chất nào cả. Họ hô hào mọi người hăy tẩy chay Fast food, v́ chúng chỉ là sản phẩm của kỹ nghệ mà thôi. Họ cho rằng, Fast food đă tước mất cái gu, cái tính chất riêng biệt ở mỗi cá nhân chúng ta. Thật vậy, ăn một cái big Mac ở New York, ở Montréal hay ở Paris cũng không có mấy ǵ khác nhau cả. Trên lư thuyết th́ slow food có lư, nhưng trong thực tế th́ có vẻ mơ hồ quá. Ai dám cam đoan slow food là những món ăn hoàn toàn tinh khiết và tốt cho sức khỏe đâu! Mỡ, dầu, đường, muối, nếu bị lạm dụng, th́ dù là fast food hay slow food chúng cũng đều nguy hại cho sức khỏe y như nhau. Vấn đề quan trọng nhất là làm sao thay đổi được cách sống, nếp sinh hoạt cũng như cách suy nghĩ trong vấn đề ăn uống. Đây không phải là chuyện dễ!

Tham thực cực thân
Tại Hoa Kỳ và Canada cứ bốn người th́ có một người mập ph́.T́nh trạng nầy càng đáng ngại hơn ở giới trẻ. Từ 20 năm nay số trẻ em mập đă tăng gấp đôi.Tổ chức Y Tế Thế giới (WHO) gọi hiện tượng nầy là dịch mập ph́. Một số bệnh ngày xưa chỉ thấy ở người lớn, như bệnh tiểu đường loại II, nay cũng thấy xuất hiện lác đác ở trẻ em. Mọi người đều cho rằng chính Fast food là một trong những nguyên nhân chính gây ra t́nh trạng mập ph́.Thật vậy, Fast food làm cho con người thích và ghiền cái ngọt cái béo. Các khẩu phần Fast food bán ra không ngừng gia tăng khối lượng và kích thước thêm lên măi để trở thành quá khổ supersize.

Mua những phần thức ăn nầy có lợi hơn về giá cả so với những phần b́nh thường. Mua theo lối tam hợp (TRIO) như BigMac+Coke+Fries vẫn có lợi hỏn là mua riêng rẽ từng món một. Mua một cái Pizza Xtra Large được tặng thêm chai 2L Pepsi, và món hàng được đem giao tận nhà chỉ trong ṿng có 30 phút… Bạn đi Ciné, chỉ được quyền đem vào rạp hát những thức ăn thức uống do chính họ bán ra ngay tại cửa rạp mà thôi, mà món nào món nấy, chẳng hạn như thùng bắp rang popcorn đầy bơ, to tổ bố thấy mà phát sợ luôn...Người tiêu thụ riết rồi cũng quen mắt với những món Fast food khổng lồ nầy, và thấy chúng cũng b́nh thường mà thôi. Ăn nhiều, ăn thường xuyên mà lười vận động th́ dễ mập và dễ bệnh mà thôi! Vậy thế nào gọi là mập ph́ (obesity)? Người ta sử dụng công thức BMI (body mass index) để tính.

BMI chỉ cho chúng ta một ư niệm tương đối về t́nh trạng mập ốm mà thôi…Một lực sĩ vai u thịt bắp có thể có cùng trị số BMI như một người b́nh thường, nhưng chúng ta không thể đánh giá sức khỏe của họ giống nhau được, v́ tỉ lệ phân bố chất mỡ trong cơ thể của họ khác biệt nhau. Tỉ lệ mỡ trung b́nh của nam là 18%-22%, của nữ là 20%-27%. Nếu tỉ lệ nầy vượt trên 25% ở đàn ông và trên 30% ở đàn bà th́ không tốt, có nhiều nguy cơ bệnh tật...Ngoài ra cũng có thể sử dụng tỉ lệ đo ṿng eo và ṿng mông (WHR- Waist Hip Ratio), WHR phải dưới 0.85 ở các bà và dưới 0.95 ở các ông. Chỉ số nầy càng lớn th́ nguy cơ các bệnh về tim mạch, áp huyết, cholesterol, tai biến mạch máu năo và bệnh tiểu đường càng cao. Mập bụng, c̣n gọi là bụng bia, thùng nước lèo to có dạng trái táo (apple shape) nguy hiểm hơn mập ở mông và đùi, có dạng trái lê (pear shape). Các ông thường mập theo dạng trái táo c̣n các bà th́ thường mập theo kiểu trái lê! Theo thống kê, bệnh mập ph́ hằng năm đă giết hại vào khoảng 300.000 người tại Hoa kỳ, đồng thời nó cũng kéo theo một y phí khoảng 100 tỉ dollars….13% trẻ em sống tại Mỹ Quốc đều bị mập ph́. Mấy năm về trước, một số người mập ph́ ở Hoa Kỳ đă lôi các nhà hàng nổi tiếng trong lănh vực Fast food ra ṭa để mong xin được bồi thường thiệt hại. Nhưng chuyện cũng không có kết quả v́ ṭa án đă bác bỏ lời buộc tội của họ. Kỹ nghệ Fast food quả thật là rất có thế lực. Một dự luật đă được họ vận động để đệ nạp lên thượng viện Hoa Kỳ nhằm mục đích miễn trách nhiệm cho kỹ nghệ Fast food về t́nh trạng mập ph́ trong xă hội Mỹ. Lư luận của giới nầy là họ chỉ đáp ứng lại luật cung cầu mà thôi. Người tiêu thụ có tự do và toàn quyền quyết định những ǵ ḿnh nên ăn và những ǵ ḿnh muốn ăn. Nhà hàng Mc Do cũng có chủ trương giúp khách hàng trong việc lựa chọn những món ăn một cách sáng suốt. Tại mỗi điạ điểm, Mc Do đều có phổ biến bản tài liệu về thành phần dinh dưỡng của tất cả các món ăn và thức uống cũng như của các nguyên vật liệu đă được sử dụng. Không biết có ai chịu khó đọc các tài liệu nầy hay không? Mc Do cũng có bán những menu nhẹ (Light, healthy) ít mỡ, ít đường cho những ai thật sự quan tâm đến sức khỏe.

Sự Chuyển Biến Của Ngành Fast Food
Nhận thấy dân chúng càng ngày càng nhạy cảm đối với vấn đề ăn uống nên kỹ nghệ Fast Food cũng phải chuyển biến theo nhận thức mới của người tiêu thụ. Nhan nhản người ta thấy xuất hiện những mỹ từ mới trong menu như: Santé, Healthy, Light, Low fat, Low carb (chứa ít chất bột đường), Low calories, Diet, Cholesterol free, Bio, Organic (thực phẩm được chế biến từ nguyên liệu được nuôi trồng một cách thiên nhiên, không có dùng trụ sinh hoặc hóa chất), no GMO, Genetically modified organism (không sử dụng những nguyên liệu đă bị làm thay đổi gene), Vegetarian,Veggie (thực phẩm chay), Hormone free (thịt không có chứa hormone), Vegetable & Grain fed chicken (gà nuôi toàn bằng hạt, không có trộn thêm bột thịt, bột xương lấy từ thú vật v́ sợ nhiễm bệnh ḅ điên), và biết đâu trong tương lai cũng dám có những câu quảng cáo như BSE free (chỉ dùng thịt ḅ làm từ những thú khỏe mạnh không mắc phải bệnh Ḅ điên), Hamburger not irradiated (thịt không có bị xạ chiếu để diệt trùng), v.v…Chúng ta tự hỏi có phải thật sự kỹ nghệ ăn uống đă quan tâm thật sự đến sức khỏe của người tiêu thụ hay đây cũng chỉ là một mánh khóe khuyến măi marketing mà thôi!

Kết luận
Cuộc sống quá ư là vội vàng gấp rút đă ảnh hưởng mạnh mẽ đến tập quán ăn uống của dân chúng tại Bắc Mỹ. Giới trẻ th́ làm biếng vận động, tối ngày cứ miệt mài trước màn ảnh tv hay computer để chơi game và chat. Ăn lạp xạp suốt ngày và toàn là junk food không hà... Hậu quả tất yếu là đưa đến hàng triệu người bị dư cân và béo ph́. Thời giờ là vàng bạc mà!. Hậu quả của t́nh trạng béo ph́ đưa đến các bệnh về tim mạch, áp huyết cao, cholesterol cao, tiểu đường, cũng như một số bệnh cancer, chẳng hạn như cancer ruột già, và cancer vú v.v…là chuyện đương nhiên mà thôi! Sống như Mỹ th́ phải chết như Mỹ. Người Việt chúng ta, sống trên vùng đất nước nầy, ít nhiều cũng phải chịu cùng chung số phận trên. Trong mọi gia đ́nh, trong đám bạn bè gần xa, hoặc cả chính bạn và tôi cũng đă bắt đầu có người có vấn đề sức khỏe nầy nọ rồi...Cholesterol cao, áp huyết cao, và đường cao là những âu lo chính của phần đông trong chúng ta. Mỗi năm lúc đi thử máu là lúc lo âu căng thẳng tinh thần hết sức. Có rất nhiều bạn đă bị bệnh tiểu đường rồi, c̣n xui hơn th́ bị cancer hay tai biến mạch máu năo, trở thành phế nhân... Cũng có người đă viễn du tiên cảnh từ lâu rồi. Ngoại trừ những người theo đuổi chế độ ăn kiêng “diet”, và những ai có vấn đề sức khỏe nên phải kiêng cử nầy nọ, c̣n lại tuyệt đại đa số trong chúng ta thỉnh thoảng vẫn có thể ăn Fast food một cách an tâm. Vấn đề là đừng nên ăn quá thường xuyên không tốt. Phải biết chọn những món thích hợp, ít mỡ dầu, ít sauce, ít đường, và nên ăn những phần nhỏ b́nh thường, tránh các supersize hoặc XtraLarge. Phải biết là dầu, mỡ, chất béo có rất nhiều trong khoai tây chiên (fries), nói chung là trong các món chiên hoặc xào, trong lớp bột áo phía ngoài miếng thịt gà KFC, trong da gà. Fromage, sauce mayonnaise, các loại sauce sền sệt chua chua ngọt ngọt để chế lên salade và các món thịt nguội (salami, bacon, ham, smoked meat, sausage) đều chứa rất nhiều chất béo...Ngoài ra cũng nên cẩn thận với các món ăn của ta (chả gị, phở, bún ḅ Huế, chuối chiên vv…) cũng như của các nhà hàng Tàu v́ hầu như đều có chứa rất nhiều mỡ dầu và bột ngọt, v.v…Fast food cũng có khía cạnh hay của nó, đôi khi cũng rất tiện lợi cho mọi người như trong trường hợp gấp gáp hoặc bị kẹt th́nh ĺnh phải ở lại hăng để làm thêm giờ phụ trội overtime. C̣n trường hợp bị người ta làm nủng, làm eo “hổng thèm nấu cơm đâu” th́ cũng hổng có sao, Sin Problema! ḿnh cứ việc làm tạm vài gói ḿ ăn liền cũng được, c̣n không th́ hăy mạnh dạn order Pizza mà đớp tự nhiên, lâu lâu ăn một lần th́ không có ǵ hại hết!

Tham thực cực thân! con người tự đào lấy mồ bằng chính răng của ḿnh. Thật vậy, các nhà khoa học đều nh́n nhận rằng hết 60% bệnh tật đều bắt nguồn từ thức ăn và lối sống của chúng ta mà ra. Nếu muốn sống lâu, sống khỏe th́ không ǵ xác đáng hơn là nên noi theo ư kiến rất hữu lư của nhà bác sĩ Dewitt Goodman (đại học Columbia): “ Mỗi người phải tự quyết định lấy và phải biết lựa chọn giữa cái ngon, cái khoái khẩu với cái tốt, cái bổ ích cho sức khỏe”./.
Montreal, March 01, 2007

 NGUYỄN THƯỢNG CHÁNH

              [BANTIN]

HOME GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT HỌC TR̀NH HỘI ĐỒNG GIẢNG HUẤN THƯ VIỆN SINH VIÊN VỤ BẢN TIN PHV
For any questions, send Email to:  phvpghh@aol.com
Copyright © 2003. PhatHocVienPGHH. All rights reserved.
Revised: 03/14/07